ChucNang.comChức Năng
Đang uống thuốc thì sao

Trước khi mổ có phải ngừng thực phẩm chức năng không: khai đủ, để bác sĩ quyết

Mổ, nhổ răng, nội soi, tiêm khớp: ai cần biết bạn đang uống gì, khai lúc nào, khai thế nào cho đủ, và vì sao không nên tự ngừng hay tự giữ theo lời mách.

A Vietnamese woman in her fifties wearing a warm grey sweater sits in a hospital waiting area holding a small cloth bag on her lap, low angle, soft daylight

Có những trường hợp bác sĩ sẽ dặn tạm ngừng một số thực phẩm chức năng trước khi mổ, nhổ răng hay làm thủ thuật, có trường hợp không cần; việc ngừng hay giữ, ngừng từ bao giờ, là do bác sĩ phẫu thuật, bác sĩ gây mê hoặc nha sĩ quyết sau khi biết đủ bạn đang dùng gì. Việc của bạn là khai đủ, khai sớm, và làm đúng lời dặn, không tự ngừng hay tự giữ theo lời mách.

Người sắp mổ thường lo nhiều thứ: xét nghiệm, nhịn ăn, chi phí, người chăm. Hộp viên uống trên đầu giường dễ bị quên giữa những việc lớn đó. Bài này đi qua từng loại can thiệp hay gặp, ai là người cần biết, khai vào lúc nào, và cách chuẩn bị để không bị hoãn mổ chỉ vì một thông tin đến muộn.

Vì sao bác sĩ cần biết trước khi can thiệp

Mọi cuộc mổ, kể cả mổ nhỏ, đều liên quan tới ba chuyện: cầm máu, gây tê hoặc gây mê, và hồi phục sau đó. Thuốc bạn đang uống ảnh hưởng tới cả ba, và một số thực phẩm chức năng cũng vậy, nhất là các sản phẩm có thành phần thảo dược hoặc hàm lượng vi chất cao. Bác sĩ không đoán được điều đó nếu bạn không kể.

Với thủ thuật nhỏ như nhổ răng, nội soi có sinh thiết, tiêm khớp, cắt nốt ruồi, nhiều người nghĩ "chuyện nhỏ, không cần kể". Thực tế những thủ thuật này vẫn có chảy máu, vẫn có thuốc tê, đôi khi có thuốc an thần. Bác sĩ thực hiện cần biết đủ để chuẩn bị và dặn dò sau đó.

Có một lý do nữa ít ai nghĩ tới: một số sản phẩm có thể làm sai lệch kết quả xét nghiệm trước mổ. Nếu bác sĩ thấy chỉ số lạ mà không biết bạn đang uống gì, có khi phải làm lại xét nghiệm hoặc dời lịch để tìm nguyên nhân. Khai đủ từ đầu thường giúp mọi việc đi nhanh hơn.

Cũng đừng quên rằng người khám bạn trước mổ có thể là người lần đầu gặp bạn. Bác sĩ gia đình hay bác sĩ chuyên khoa quen đã biết bạn uống gì, nhưng bác sĩ gây mê ở bệnh viện khác thì không. Mỗi lần gặp một người mới trong chuỗi chuẩn bị mổ, hãy coi như họ chưa biết gì và đưa lại tờ danh sách. Lặp lại vài lần không thừa; thiếu một lần mới là chuyện đáng tiếc.

Từng loại can thiệp: ai cần biết, hỏi lúc nào

Mỗi loại can thiệp có người phụ trách khác nhau. Bảng dưới giúp bạn biết khai với ai và vào thời điểm nào là hợp lý nhất. Thời điểm cụ thể do nơi điều trị hẹn, bảng chỉ nói thứ tự.

Can thiệpAi cần biết bạn uống gìNên khai lúc nào
Mổ có hẹn trước (mổ phiên)Bác sĩ phẫu thuật, bác sĩ gây mê ở buổi khám tiền mêNgay buổi khám hẹn mổ, nhắc lại ở buổi khám tiền mê
Nhổ răng, cấy ghép răng, tiểu phẫu nha khoaNha sĩ thực hiệnỞ lần khám đầu, trước khi đặt lịch nhổ
Nội soi dạ dày, đại tràng, nhất là có gây mê hoặc sinh thiếtBác sĩ chỉ định nội soi, nhân viên hướng dẫn chuẩn bịKhi nhận lịch và giấy hướng dẫn chuẩn bị
Tiêm khớp, cắt nốt ruồi, chích áp xe, thủ thuật daBác sĩ làm thủ thuậtTrước khi ký đồng ý làm thủ thuật
Sinh mổ có hẹnBác sĩ sản và bác sĩ gây mêỞ các lần khám thai cuối và khi nhập viện
Mổ cấp cứuBác sĩ cấp cứu và gây mêNgay khi được hỏi; người nhà nói thay nếu người bệnh không nói được

Nếu bạn đang dùng thuốc chống đông, thuốc tiểu đường hay thuốc huyết áp, bác sĩ sẽ có hướng dẫn riêng cho các thuốc này trước mổ. Đừng tự áp lời dặn về thuốc sang thực phẩm chức năng hay ngược lại; mỗi thứ một lời dặn, hỏi rõ từng thứ.

Chuẩn bị trước buổi khám hẹn mổ

Làm những việc này trước buổi khám đầu tiên với bác sĩ phẫu thuật hoặc nha sĩ, không đợi tới sát ngày.

  1. Gom mọi thứ đang uống vào một túi. Thuốc kê đơn, thuốc tự mua, viên uống bổ sung, cao, trà thảo dược, kể cả loại chỉ dùng thỉnh thoảng.
  2. Lập danh sách một trang có tên trên hộp, cách dùng, ai kê, từ bao giờ. Ghi thêm dị ứng và các lần gây mê, gây tê trước đây có gì bất thường không.
  3. Mang cả túi tới buổi khám, hoặc ít nhất ảnh chụp rõ từng hộp. Nhân viên gây mê thường muốn nhìn tận mắt.
  4. Hỏi riêng cho từng thứ: thứ nào giữ nguyên, thứ nào tạm ngừng, ngừng từ khi nào, khi nào dùng lại. Ghi ngay lên chính tờ danh sách.
  5. Hỏi ai là người liên hệ nếu về nhà rồi mới nhớ ra còn một sản phẩm chưa khai.
  6. Dán tờ danh sách đã ghi lời dặn lên cửa tủ lạnh, báo cho người trong nhà để không ai vô tình đưa thêm viên uống trong những ngày trước mổ.

Câu mẫu ở buổi khám: "Thưa bác sĩ, ngoài thuốc huyết áp, cháu đang uống thêm hai loại này, cháu mang theo đây. Bác sĩ dặn giúp cháu loại nào giữ, loại nào tạm ngừng trước mổ, và ngừng từ hôm nào ạ."

Lỗi hay gặp và vì sao

Tự ngừng hết mọi thứ "cho chắc". Nghe có vẻ an toàn nhưng không đúng với thuốc điều trị. Một số thuốc mà ngừng đột ngột lại gây rủi ro trong và sau mổ. Thuốc điều trị phải theo đúng lời dặn của bác sĩ, kể cả việc tiếp tục uống.

Ngừng thực phẩm chức năng rồi không kể nữa. Bác sĩ vẫn cần biết bạn từng dùng gì và ngừng từ khi nào, vì có những thứ tác động kéo dài vài ngày. "Đã ngừng rồi" là thông tin, không phải lý do để bỏ qua.

Khai với bác sĩ phẫu thuật nhưng quên khai ở buổi khám tiền mê. Hai người, hai buổi, hai hồ sơ. Đừng mặc định người này đã chuyển thông tin cho người kia. Khai lại, nhanh thôi.

Nghe lời người quen "mổ xong uống cái này cho mau lành". Thời gian ngay sau mổ là lúc cơ thể và thuốc được điều chỉnh cẩn thận nhất. Thêm bất kỳ sản phẩm nào vào giai đoạn này cũng cần bác sĩ điều trị đồng ý trước.

Nhổ răng thì không kể vì "nha sĩ đâu có hỏi". Phòng nha có khi không hỏi kỹ như phòng mổ. Chủ động nói ra là cách duy nhất để nha sĩ biết.

Sau can thiệp: khi nào dùng lại

Câu hỏi "bao giờ uống lại được" nên hỏi ngay trước khi xuất viện hoặc trước khi rời phòng nha, không đợi về nhà. Bác sĩ thường dặn thuốc điều trị dùng lại thế nào; với thực phẩm chức năng, bạn phải chủ động hỏi vì đây là phần dễ bị bỏ qua trong giấy ra viện.

Một số người nhân dịp này tự hỏi lại: mình có thật sự cần sản phẩm đó không, hay chỉ uống theo thói quen. Đây là lúc tốt để hỏi bác sĩ một cách thẳng thắn. Nếu bác sĩ không thấy lý do cần dùng, bạn có thêm cơ sở để cân nhắc chi tiêu.

Những ngày đầu sau mổ, người nhà hay mang tới các loại "bồi bổ". Hãy thống nhất trong nhà: mọi thứ đưa cho người bệnh, ngoài thức ăn bác sĩ cho phép, đều hỏi điều dưỡng hoặc bác sĩ trước. Người thăm bệnh thường đến đông trong tuần đầu, nên người chăm sóc chính cần giữ quy ước này cho chắc. Câu nói mẫu với người thăm bệnh: "Cảm ơn cô, để con hỏi bác sĩ rồi mới cho ba dùng, mấy hôm này bác sĩ đang theo dõi thuốc kỹ lắm."

Những điều KHÔNG cần lo quá mức

Người sắp mổ thường lo nhiều thứ cùng lúc. Một số nỗi lo về thực phẩm chức năng là không cần thiết, biết trước giúp bạn đỡ căng thẳng.

  • Không cần tự tra xem sản phẩm nào "phải ngừng". Danh sách trên mạng không biết bạn mổ gì, gây mê kiểu gì. Bác sĩ sẽ dặn cho đúng trường hợp của bạn.
  • Không cần vứt bỏ sản phẩm. Tạm cất vào một chỗ riêng, dán giấy ghi "chờ hỏi bác sĩ sau mổ" là đủ.
  • Không cần xấu hổ khi khai. Nhân viên gây mê hỏi chuyện này hằng ngày; với họ đó là thông tin chuyên môn, không phải chuyện riêng tư đáng ngại.
  • Không cần nhớ tên chính xác nếu đã mang hộp hoặc ảnh. Người khám đọc hộp nhanh hơn bạn kể.
  • Không phải hoãn mổ chỉ vì đang uống một sản phẩm. Phần lớn trường hợp, khai sớm thì bác sĩ có đủ thời gian dặn dò mà không ảnh hưởng lịch. Chỉ khai muộn, sát ngày, mới hay gây rối.

Điều đáng lo thật sự chỉ có một: thông tin đến muộn hoặc không đến. Khai đủ, khai sớm, phần còn lại để người có chuyên môn lo.

Khi nào cần báo ngay hoặc đi khám

Trong những ngày trước và sau can thiệp, các dấu hiệu sau cần báo ngay cho nơi điều trị hoặc đi cấp cứu: chảy máu không cầm ở vết mổ, chỗ nhổ răng hay đi ngoài ra máu, bầm tím lan rộng, nôn ra máu hoặc phân đen, khó thở, đau ngực, tim đập nhanh, sốt cao, sưng đỏ và đau tăng dần ở vết mổ, nổi mẩn toàn thân, vàng da.

Khi báo, nói đủ: vừa làm thủ thuật gì, ngày nào, đang dùng thuốc gì, có dùng thêm sản phẩm nào không kể cả thứ người nhà mới mang tới. Thông tin về một hộp viên uống nghe có vẻ nhỏ, nhưng có khi chính nó giúp người khám hiểu nhanh chuyện gì đang xảy ra.

Với người lớn tuổi về nhà sau mổ hay sau nhổ răng, người chăm sóc nên kiểm vết mổ, chỗ nhổ răng và hỏi han mỗi ngày trong những ngày đầu, thay vì đợi người bệnh tự kể. Nhiều cụ ngại làm phiền, chảy máu rỉ rả cả buổi mới nói.

Câu hỏi thường gặp

Có phải ngừng mọi thực phẩm chức năng trước khi mổ không?

Không có quy tắc chung cho mọi người và mọi sản phẩm. Bác sĩ phẫu thuật hoặc bác sĩ gây mê sẽ dặn sản phẩm nào cần tạm ngừng và từ khi nào sau khi xem bạn đang dùng gì. Việc của bạn là khai đủ và làm đúng lời dặn.

Nhổ răng có cần báo nha sĩ về thực phẩm chức năng không?

Nên báo. Nhổ răng vẫn có chảy máu và thuốc tê, nha sĩ cần biết bạn đang dùng thuốc và sản phẩm gì để chuẩn bị và dặn dò sau nhổ. Nếu phòng nha không hỏi, hãy chủ động nói ở lần khám đầu.

Đã lỡ quên khai, gần tới ngày mổ mới nhớ thì làm sao?

Gọi ngay cho nơi điều trị, nói rõ tên sản phẩm và từ khi nào dùng. Đừng tự xử lý bằng cách ngừng đột ngột rồi im lặng. Bác sĩ sẽ quyết có cần điều chỉnh gì hay không, đôi khi cần dời lịch để an toàn.

Có nên tự ngừng thuốc huyết áp, thuốc tiểu đường trước mổ không?

Không tự ngừng. Thuốc điều trị bệnh mạn tính có hướng dẫn riêng trước mổ, có thuốc vẫn phải uống, có thuốc cần điều chỉnh. Hãy hỏi bác sĩ cho từng thuốc và ghi lại lời dặn.

Sau mổ người nhà mang tới viên uống bồi bổ thì có nên dùng không?

Hãy hỏi bác sĩ hoặc điều dưỡng trước khi dùng. Giai đoạn sau mổ là lúc thuốc được theo dõi kỹ, thêm sản phẩm lạ có thể làm rối việc điều trị. Cảm ơn người tặng và nói sẽ hỏi bác sĩ đã.

Nội soi có gây mê có cần khai thực phẩm chức năng không?

Có. Nội soi có gây mê hoặc có sinh thiết đều cần bác sĩ biết bạn đang dùng gì. Khai khi nhận lịch và giấy hướng dẫn chuẩn bị, rồi nhắc lại khi tới làm nội soi.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138