ChucNang.comChức Năng
Đang uống thuốc thì sao

Người nhà mua thêm viên uống cho bệnh nhân đang điều trị: báo ai trước khi đưa

Thương người bệnh nên mua thêm là chuyện dễ hiểu. Báo ai trong ê kíp điều trị, nói gì, giữ quy ước thế nào khi nhiều người cùng chăm, và lúc nào phải gọi ngay.

A young Vietnamese man in a white shirt with blue stripes walks down a bright hospital corridor carrying a cloth tote bag, seen from behind, wide shot, clean daylight

Khi người thân đang điều trị, dù nằm viện hay điều trị ngoại trú, mọi viên uống người nhà định mua thêm nên được báo cho bác sĩ điều trị hoặc điều dưỡng phụ trách trước khi đưa cho người bệnh. Lý do đơn giản: ê kíp điều trị đang tính toán thuốc, xét nghiệm và chế độ ăn theo từng ngày, một thứ thêm vào mà họ không biết có thể làm lệch kết quả hoặc gây phản ứng khó lý giải.

Thương người bệnh, ai cũng muốn làm thêm một điều gì đó. Mua một hộp "bồi bổ" là cách dễ nhất để thấy mình đang giúp. Nhưng người nằm trên giường bệnh là người đang được điều trị kỹ nhất, và vì thế cũng là người cần mọi thay đổi đi qua bác sĩ. Bài này giúp người nhà biết báo ai, nói gì, giữ quy ước thế nào khi nhiều người cùng chăm, và làm gì khi đã lỡ đưa.

Vì sao thời gian điều trị là lúc nhạy cảm nhất

Trong thời gian điều trị, thuốc của người bệnh thường thay đổi liên tục: thêm thuốc, bớt thuốc, đổi đường dùng, chỉnh liều theo xét nghiệm. Bác sĩ đọc kết quả mỗi ngày để quyết định bước tiếp. Một sản phẩm bổ sung được đưa vào mà không ai ghi vào hồ sơ sẽ thành một biến số ẩn: chỉ số đổi mà bác sĩ không biết vì sao.

Người bệnh nặng, người lớn tuổi, người đang điều trị bệnh gan, thận, tim mạch, ung thư, hay người vừa mổ, cơ thể thường xử lý thuốc chậm hơn và nhạy hơn người khoẻ. Một thứ mà người khoẻ dùng không sao vẫn có thể gây chuyện ở người đang bệnh. Đó không phải lý do để sợ, mà là lý do để hỏi. Người nhà không cần biết sản phẩm nào có vấn đề; chỉ cần biết rằng mọi thứ mới đều phải qua bác sĩ trước.

Còn một điểm nữa ít người để ý: có những bệnh nhân được chỉ định nhịn ăn, ăn theo chế độ riêng, hạn chế nước hoặc muối. Một gói bột pha, một chai nước uống bổ sung có thể phá vỡ chế độ đó. Điều dưỡng là người nắm rõ chế độ ăn từng ngày, nên hỏi họ là nhanh nhất.

Báo cho ai, nói điều gì

Mỗi nơi điều trị phân công khác nhau, nhưng nhìn chung người nhà có thể hỏi theo thứ tự dưới đây.

Người cần biếtLúc nào hỏiCâu mở lời mẫu
Điều dưỡng phụ trách giường hoặc phòngNgay khi định đưa sản phẩm vào, trước bữa ăn hay giờ thuốc"Chị ơi, nhà em có hộp này định cho mẹ dùng, chị hỏi giúp bác sĩ có được không ạ?"
Bác sĩ điều trịGiờ đi buồng hoặc giờ bác sĩ gặp người nhà"Thưa bác sĩ, nhà con có người mang tới sản phẩm này, con chưa cho ba dùng, bác sĩ xem giúp."
Bác sĩ khám ngoại trúỞ lần tái khám, hoặc gọi điện theo số nơi khám cung cấp nếu chưa tới hẹn"Mẹ cháu đang điều trị theo đơn của bác sĩ, có người mua thêm hộp này, cháu cần hỏi trước khi cho mẹ dùng."
Dược sĩ của khoa hoặc quầy thuốcKhi cần đọc thành phần, đối chiếu với thuốc đang dùng"Em gửi ảnh mặt sau hộp và danh sách thuốc, nhờ dược sĩ xem có gì cần báo bác sĩ không."

Câu trả lời từ điều dưỡng hay dược sĩ thường là "để hỏi bác sĩ". Đó là câu trả lời đúng, không phải né tránh. Chờ thêm một buổi để có ý kiến bác sĩ an toàn hơn nhiều so với đưa vội.

Nếu bác sĩ đồng ý cho dùng, hỏi thêm một câu: "Dạ nếu mẹ dùng mà thấy gì lạ thì con báo ai, báo ngay hay đợi đi buồng ạ?" Câu trả lời cho bạn một lối liên lạc rõ ràng khi cần.

Quy ước khi nhiều người cùng chăm

Người bệnh nằm lâu thường có nhiều người thay phiên. Mỗi người mang tới một thứ, không ai biết người kia đã đưa gì. Quy ước dưới đây giúp tránh chuyện đó.

  1. Chọn một người giữ đầu mối, thường là người ở cùng người bệnh nhiều nhất. Mọi thứ đưa vào, ngoài thức ăn được phép, đều qua người này.
  2. Lập một tờ ghi ở đầu giường hoặc trong nhóm tin nhắn gia đình: hôm nay người bệnh dùng gì ngoài thuốc của viện, ai đưa, đã hỏi bác sĩ chưa.
  3. Mọi hộp mới đều để ở một túi riêng ghi "chờ hỏi bác sĩ", không để chung với thuốc của viện để tránh nhầm.
  4. Khi bác sĩ trả lời, ghi lại ngay vào tờ ghi, kể cả câu "chưa dùng". Người đến ca sau đọc là biết.
  5. Nói trước với họ hàng, bạn bè hay tới thăm rằng gia đình không nhận viên uống làm quà trong thời gian điều trị.

Câu nói với người thăm bệnh: "Cảm ơn cô chú thương ba, bác sĩ đang chỉnh thuốc cho ba từng ngày nên dặn nhà không cho dùng thêm gì. Cô chú ghé thăm, nói chuyện với ba là ba vui lắm rồi." Câu này cảm ơn tấm lòng mà không nhận món quà, không ai phải ngại.

Những điều người nhà hay làm và vì sao không nên

Pha lén vào sữa, cháo cho người bệnh "đỡ phải uống viên". Người bệnh không biết mình đang dùng gì, nên không kể được với bác sĩ. Nếu có phản ứng, không ai lần ra nguyên nhân. Mọi thứ đưa vào người bệnh cần được người bệnh và ê kíp điều trị biết.

Đưa lúc bác sĩ không có mặt, nghĩ "chút xíu thôi". Lượng nhỏ không có nghĩa là không ảnh hưởng, nhất là ở người đang yếu. Chờ hỏi một buổi không mất gì.

Mua theo lời người cùng phòng bệnh. Người cùng phòng có thể bệnh khác, thuốc khác, giai đoạn khác. Sản phẩm hợp với họ chưa chắc hợp với người nhà bạn.

Thấy người bệnh mệt thì mua thêm cho "khoẻ lại". Mệt trong lúc điều trị là thông tin bác sĩ cần biết. Báo bác sĩ trước, đừng tìm cách che triệu chứng đi.

Mua "thuốc quý" giá cao vì sợ không làm hết sức cho người thân. Nỗi áy náy là có thật, nhưng làm hết sức là đồng hành, hỏi đúng người, giữ đúng lời dặn. Thực phẩm chức năng không thay thế thuốc chữa bệnh, dù giá bao nhiêu.

Điều trị ở nhà: khác nằm viện ở đâu

Nhiều người nghĩ chỉ khi nằm viện mới cần hỏi, còn điều trị ngoại trú, uống thuốc ở nhà thì tự do hơn. Thực tế ngược lại: ở nhà không có điều dưỡng đi buồng mỗi ngày, không có xét nghiệm đều đặn, nên một thay đổi do viên uống thêm có thể kéo dài lâu hơn trước khi có người nhận ra. Người bệnh đang hoá trị, đang điều trị lao, đang uống thuốc sau ghép tạng, đang điều trị viêm gan hay bệnh thận là những ví dụ điển hình của điều trị dài ngày tại nhà mà mọi thay đổi đều cần báo.

Với điều trị ngoại trú, đầu mối là bác sĩ kê đơn và số điện thoại liên hệ mà nơi điều trị đưa cho người bệnh. Nếu nơi điều trị có nhóm tư vấn hay buổi hướng dẫn cho người nhà, hãy tranh thủ hỏi chuyện viên uống ngay ở đó. Câu hỏi này rất phổ biến, nhân viên y tế đã quen trả lời.

Ở nhà, người chăm sóc cũng nên ghi một cuốn sổ nhỏ: ngày nào ăn được gì, ngủ thế nào, có gì khác thường. Cuốn sổ này cộng với tờ ghi những thứ đã đưa thêm sẽ giúp bác sĩ rất nhiều ở lần tái khám, nhất là khi người bệnh mệt quá không kể được.

Đã lỡ đưa cho người bệnh dùng thì làm gì

Không cần hoảng, cũng đừng giấu. Việc đầu tiên là ngưng đưa thêm, rồi báo ngay cho điều dưỡng phụ trách: sản phẩm gì, dùng từ khi nào, lượng bao nhiêu theo hộp. Mang hộp tới cho họ xem. Thông tin này sẽ được ghi vào hồ sơ để bác sĩ cân nhắc khi đọc xét nghiệm.

Nếu người bệnh đang điều trị ngoại trú ở nhà, gọi cho nơi điều trị hoặc mang hộp tới lần tái khám sớm nhất, tuỳ người bệnh có dấu hiệu gì lạ không. Ghi lại diễn biến từ lúc bắt đầu dùng: ăn ngủ thế nào, có mệt hơn không, có thay đổi gì trên da, tiêu hoá, nước tiểu.

Với người trong nhà đã đưa sản phẩm, hãy nói chuyện nhẹ nhàng. Họ làm vì thương. Câu nói tốt là: "Em biết chị thương mẹ, lần sau mình hỏi bác sĩ trước rồi cho mẹ dùng, để bác sĩ còn tính thuốc cho mẹ." Đổ lỗi chỉ khiến lần sau người ta giấu kỹ hơn. Điều cả nhà cần là một quy ước mới, không phải một người có lỗi; quy ước đó nên được nói ra một lần cho tất cả cùng nghe.

Khi nào cần báo ngay

Nếu người bệnh vừa được dùng thêm sản phẩm mà có một trong các dấu hiệu sau, báo ngay cho điều dưỡng, bác sĩ, hoặc gọi cấp cứu nếu đang ở nhà: khó thở, thở nhanh; nổi mẩn lan rộng, sưng môi, sưng mí mắt; tim đập nhanh, loạn nhịp, đau ngực; lơ mơ, lú lẫn, khó đánh thức; nôn nhiều, đau bụng dữ dội; vàng da, vàng mắt; chảy máu bất thường, đi ngoài phân đen; sốt cao đột ngột; tiểu ít hẳn đi.

Khi báo, nói ngay sản phẩm đã đưa, ai đưa, từ lúc nào. Đây là lúc thông tin đó quan trọng nhất. Người bệnh đang điều trị thì thuốc của viện hay thuốc theo đơn không tự ngưng; mọi điều chỉnh để bác sĩ quyết sau khi khám.

Người nhà ngồi cạnh giường thường là người thấy thay đổi đầu tiên: người bệnh tự nhiên lừ đừ, ăn bỏ dở, da ửng đỏ, thở khác. Đừng ngại bấm chuông gọi hay chạy ra quầy điều dưỡng chỉ vì sợ làm phiền. Báo sớm một lần không cần thiết vẫn tốt hơn báo muộn một lần cần thiết.

Câu hỏi thường gặp

Bệnh nhân nằm viện có được uống thực phẩm chức năng người nhà mang vào không?

Chỉ nên dùng khi bác sĩ điều trị đã đồng ý. Trong thời gian nằm viện, thuốc và chế độ ăn được tính toán theo từng ngày, thêm sản phẩm mà ê kíp không biết có thể làm lệch kết quả hoặc gây phản ứng khó lý giải.

Muốn hỏi bác sĩ nhưng không gặp được thì hỏi ai?

Hỏi điều dưỡng phụ trách giường hoặc phòng, nhờ họ chuyển câu hỏi tới bác sĩ. Trong lúc chờ, cất sản phẩm vào túi riêng ghi chờ hỏi và chưa đưa cho người bệnh dùng.

Họ hàng tặng viên uống khi thăm bệnh thì từ chối thế nào?

Cảm ơn tấm lòng và nói rõ bác sĩ đang chỉnh thuốc nên dặn không dùng thêm gì. Gợi ý người thăm dành thời gian trò chuyện với người bệnh thay cho quà. Nếu đã nhận, cất riêng và hỏi bác sĩ sau.

Đã lỡ cho người bệnh dùng vài ngày thì có sao không?

Đừng giấu, hãy ngưng đưa thêm và báo ngay cho điều dưỡng hoặc bác sĩ, mang theo hộp sản phẩm. Thông tin này giúp bác sĩ đọc đúng xét nghiệm. Nếu người bệnh có dấu hiệu lạ thì báo ngay lập tức.

Nhiều anh chị em thay nhau chăm thì làm sao để không đưa trùng?

Chọn một người giữ đầu mối và lập tờ ghi chung ở đầu giường hoặc trong nhóm tin nhắn gia đình. Mọi thứ đưa vào ngoài thức ăn được phép đều ghi lại, kèm việc đã hỏi bác sĩ hay chưa.

Pha thực phẩm chức năng vào cháo cho người bệnh dễ uống có được không?

Không nên làm khi chưa hỏi bác sĩ, và không nên làm mà người bệnh không biết. Người bệnh cần biết mình dùng gì để kể với bác sĩ, còn cách pha trộn có thể ảnh hưởng chế độ ăn đang được chỉ định.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138