ChucNang.comChức Năng
Tra số công bố và giấy tờ

Tem chống giả thực phẩm chức năng: cào, quét, nhắn tin rồi tin được tới đâu

Tem cào, tem bảy màu, tem quét mã trả lời "hàng chính hãng" nghe rất chắc. Nhưng tem do ai làm, kiểm ở đâu, và vì sao tem không thay được việc tra số công bố.

A Vietnamese grandmother in a beige blouse sits at a wooden kitchen table holding a small blank white box close to her eyes, close-up of hands, soft late afternoon window light

Tem chống giả trên thực phẩm chức năng chỉ là một lớp kiểm do chính doanh nghiệp làm ra, nên nó tin được tới mức bạn tin kênh kiểm tra của tem đó; tem cào, tem bảy màu hay tem quét mã đều có thể bị làm giả cùng với hộp, và không tấm tem nào thay được việc tra số công bố trên cổng chính thức. Tem có ích nhất khi bạn dùng nó để phát hiện chỗ bất thường, không phải để tự trấn an.

Nhiều người mua, nhất là người lớn tuổi, rất tin vào tem: cào ra mã, nhắn tin thấy trả lời "hàng chính hãng" là yên tâm. Bài này giải thích tem chống giả hoạt động thế nào, chỗ nào bị lợi dụng, và cách dùng tem cho đúng vai trò của nó trong việc kiểm một hộp viên uống.

Các loại tem hay gặp và giới hạn của từng loại

Mỗi loại tem có cách kiểm riêng. Cột cuối là điều người mua hay bỏ qua.

Loại temCách kiểmGiới hạn
Tem bảy màu, tem ánh kimNghiêng hộp xem màu đổiMáy in tem loại này không khó tìm, mắt thường khó phân biệt thật giả
Tem cào lấy mã, nhắn tin hoặc gọi sốCào lớp bạc, gửi mã tới số in trên temSố nhận tin có thể do chính người làm giả lập ra, trả lời "chính hãng" cho mọi mã
Tem quét mã QRQuét bằng điện thoại, xem trang hiện raTrang hiện ra có thể là trang giả dựng y hệt trang thật
Tem niêm phong nắpXem tem còn nguyên, chưa rách, chưa dán lạiChỉ cho biết chưa bị mở, không cho biết bên trong là hàng gì
Tem có số sê-ri riêngTra số trên trang của doanh nghiệpPhụ thuộc trang tra có đúng là của doanh nghiệp không

Điểm chung của mọi loại tem: kênh kiểm tra do doanh nghiệp tạo ra, được in ngay trên hộp. Nếu hộp là giả, kênh kiểm tra in trên đó cũng có thể là giả. Vì vậy câu hỏi đúng không phải "tem trả lời gì", mà là "mình kiểm tem qua kênh nào, và kênh đó mình tự tìm hay lấy từ hộp".

Tem cũng không nói gì về thứ bên trong. Một hộp thật có thể bị rút ruột, thay viên rồi dán tem lại; một hộp thật cũng có thể bị bảo quản nắng nóng ở kho nhỏ suốt mùa hè. Tem chỉ là một miếng giấy dán bên ngoài, nên đừng giao cho nó những việc mà nó không thể làm.

Chỗ yếu nhất: kênh kiểm tra in sẵn trên hộp

Hãy hình dung một hộp giả in tem cào, trên tem ghi "nhắn mã tới số này để kiểm tra". Người làm hộp giả đăng ký một số nhận tin, cài trả lời tự động "sản phẩm chính hãng, cảm ơn quý khách". Ai cào và nhắn cũng nhận được câu đó. Người mua thấy yên tâm hơn cả khi không có tem, vì giờ họ đã "kiểm" rồi.

Tương tự với tem QR. Mã QR dẫn về một trang có giao diện, màu sắc, logo giống hệt trang doanh nghiệp thật, kèm dòng chữ "mã hợp lệ, lần quét thứ nhất". Người quét không có cách nào biết mình đang ở trang thật hay trang giả, nếu chỉ dựa vào đường dẫn in trên hộp.

Cách khắc phục đơn giản: không dùng kênh kiểm tra in trên hộp nếu có thể tìm kênh khác. Nếu doanh nghiệp có trang chính thức, hãy tự tìm trang đó qua thông tin đơn vị chịu trách nhiệm trong hồ sơ công bố trên cổng chính thức, rồi tự gõ mã tem vào đó. Nếu không làm được, hãy coi kết quả kiểm tem chỉ là một tín hiệu yếu, không phải câu trả lời.

Với cha mẹ lớn tuổi đã quen cào tem nhắn tin, bạn không cần bắt bỏ thói quen đó. Hãy dặn thêm: nhắn tin xong vẫn chụp mặt hộp có số công bố gửi con tra giúp. Tem là bước của cha mẹ, tra số là bước của con, và chưa đủ cả hai thì chưa bóc hộp.

Dùng tem cho đúng: tìm chỗ bất thường

Tem không chứng minh được hàng thật, nhưng có thể giúp bạn phát hiện hàng có vấn đề. Đây là những dấu hiệu đáng để ý:

  • Tem đã bị cào sẵn, hoặc lớp bạc trông như được phủ lại.
  • Mã trả về "đã được kiểm tra nhiều lần" khi bạn mới cào lần đầu, với kênh kiểm tra có thông tin này.
  • Tem niêm phong rách, có vết keo, dán lệch, hay nắp xoay lỏng dù tem trông còn nguyên.
  • Tem dán đè lên số lô, hạn dùng, che mất thông tin quan trọng.
  • Hai hộp cùng loại mua cùng lúc có tem khác hẳn nhau về màu sắc, kích cỡ hay vị trí.
  • Kênh kiểm tra đòi bạn cung cấp thông tin cá nhân, chuyển tiền, hay tải ứng dụng lạ để "kích hoạt bảo hành".

Gặp một trong các dấu hiệu này, bạn không cần kết luận. Chỉ cần dừng, chưa bóc, chụp ảnh, và hỏi người bán. Nếu hộp đã mua ở nơi có hoá đơn, đây là lúc hoá đơn phát huy tác dụng.

Một thói quen nhỏ có ích: khi mua lần đầu một sản phẩm ở nơi đáng tin, chụp lại tem và niêm phong. Lần sau mua ở nơi khác, bạn có ảnh để so màu, cỡ, vị trí tem. Khác biệt rõ rệt là lý do để hỏi, dù chưa đủ để kết luận.

Thứ tự kiểm khi hộp có tem

Tem nằm ở cuối danh sách, không phải đầu. Người làm quản lý chất lượng sẽ làm theo thứ tự này:

  1. Đọc nhóm sản phẩm, tên, số công bố, đơn vị chịu trách nhiệm trên hộp hoặc nhãn phụ tiếng Việt.
  2. Tra trên cổng chính thức của cơ quan quản lý an toàn thực phẩm thuộc Bộ Y tế; đối chiếu tên, thành phần, đơn vị.
  3. Kiểm số lô, hạn dùng: rõ ràng, không bị in đè hay che.
  4. Kiểm niêm phong: còn nguyên, chưa bị mở.
  5. Kiểm tem chống giả, ưu tiên qua kênh bạn tự tìm, không qua kênh in sẵn trên hộp.
  6. Lưu ảnh tem, hộp, hoá đơn trước khi bóc.

Nếu bước một hoặc hai đã lệch, tem trả lời gì cũng không còn ý nghĩa. Nếu bước một, hai khớp và tem cũng bình thường, bạn có thêm một lớp yên tâm, nhưng vẫn cần hỏi bác sĩ nếu người dùng đang điều trị bệnh.

Hiểu lầm hay gặp về tem chống giả

"Tem chống giả là do nhà nước cấp." Phần lớn tem do doanh nghiệp tự đặt làm. Có tem không có nghĩa là sản phẩm được cơ quan nào xác nhận.

"Không có tem là hàng giả." Không phải mọi sản phẩm hợp pháp đều dùng tem chống giả. Thiếu tem không phải dấu hiệu chính; thiếu số công bố, thiếu nhãn phụ tiếng Việt mới đáng lo hơn.

"Tem càng nhiều lớp càng an toàn." Một hộp giả có thể dán nhiều lớp tem để tạo cảm giác chắc chắn. Số lượng tem không nói lên điều gì về nguồn gốc.

"Nhắn tin thấy trả lời chính hãng là xong." Câu trả lời đó do kênh in trên hộp gửi lại. Nếu kênh đó là giả, câu trả lời cũng là giả.

"Tem khó bóc, khó làm giả nên tin được." Độ khó của tem chỉ làm việc làm giả tốn thêm chút tiền. Với nhóm sản phẩm bán giá cao, khoản đó không đủ để ngăn người làm giả.

"Hộp có tem thì không cần tra số công bố." Tem và số công bố trả lời hai câu hỏi khác nhau. Tem nói về hộp, số công bố nói về hồ sơ sản phẩm với cơ quan quản lý. Bỏ qua bước tra là bỏ qua lớp kiểm quan trọng hơn.

Ví dụ giả định: bà Sáu và hộp quà của cháu

Bà Sáu, 74 tuổi, được cháu gửi biếu một hộp viên uống. Bà ngồi ở bàn bếp, đeo kính, cào tem, nhờ cháu nội nhắn tin, nhận được câu "sản phẩm chính hãng". Bà vui, định uống luôn tối đó. Người con trai về, xem hộp, thấy tem niêm phong nắp có một góc bị bong, lớp keo dưới nắp không đều.

Anh không nói hộp giả. Anh nói: "Mẹ ơi, tem nhắn tin thì ổn, nhưng nắp hình như có người mở rồi. Mẹ để con hỏi cháu mua ở đâu, có hoá đơn không. Với lại mẹ đang uống thuốc tim, để con hỏi bác sĩ luôn xem mẹ dùng thêm được không, rồi mình tính." Anh chụp ảnh nắp, tem, mặt hộp, gửi cho cháu hỏi nơi mua, rồi tra số công bố. Hộp được cất lại, chưa bóc tiếp.

Điều đáng học ở đây là tem đã trả lời đúng điều nó có thể trả lời, nhưng một chi tiết khác trên chính hộp hàng lại cho tín hiệu ngược. Khi hai tín hiệu ngược nhau, người làm nghề tin vào tín hiệu đáng lo hơn và đi kiểm tiếp. Và anh con trai cũng không để chuyện tem làm quên mất câu hỏi quan trọng nhất: mẹ đang uống thuốc tim thì có nên dùng thêm hay không, một câu chỉ bác sĩ trả lời được.

Khi nào đi khám ngay, khi nào hỏi dược sĩ

Nếu đã dùng sản phẩm có tem hoặc niêm phong bất thường và thấy một trong các dấu hiệu: phát ban, ngứa, sưng môi hoặc mặt, khó thở, tim đập nhanh, đánh trống ngực, vàng da hoặc vàng mắt, nôn, tiêu chảy nhiều, đau bụng dữ dội, choáng váng, hãy ngừng ngay và đi khám. Mang theo hộp, nắp, tem, vỉ còn lại để bác sĩ và cơ quan quản lý có đủ thông tin.

Không có dấu hiệu gì nhưng người dùng đang điều trị bệnh tim mạch, tiểu đường, bệnh gan, thận, đang mang thai, đang cho con bú, hãy hỏi bác sĩ điều trị hoặc dược sĩ trước khi dùng bất kỳ sản phẩm nào, kể cả sản phẩm có tem đầy đủ. Câu hỏi mẫu: "Mẹ em được biếu hộp này, mẹ đang uống thuốc tim theo đơn. Chị xem giúp mẹ em có nên dùng thêm không, hay chờ hỏi bác sĩ ạ?"

Câu hỏi thường gặp

Tem chống giả thực phẩm chức năng có tin được không?

Tin được ở mức độ nhất định, tuỳ kênh kiểm tra. Tem do doanh nghiệp làm, và có thể bị làm giả cùng với hộp, nên hãy coi tem là một lớp kiểm phụ, không thay việc tra số công bố trên cổng chính thức.

Cào tem nhắn tin thấy trả lời chính hãng thì có chắc không?

Không chắc. Số nhận tin in trên tem có thể do người làm giả lập ra và trả lời giống nhau cho mọi mã. Nếu được, hãy tự tìm kênh kiểm tra chính thức của doanh nghiệp thay vì dùng số in trên hộp.

Hộp thực phẩm chức năng không có tem có phải hàng giả không?

Không hẳn, vì không phải sản phẩm hợp pháp nào cũng dùng tem chống giả. Điều cần kiểm là số công bố, nhãn phụ tiếng Việt với hàng nhập khẩu, đơn vị chịu trách nhiệm và nơi bán.

Tem niêm phong bị rách thì làm gì?

Chưa bóc, chưa dùng, chụp ảnh và hỏi người bán ngay. Nếu mua ở nơi có hoá đơn, đề nghị đổi hộp khác. Tem rách cho biết hộp có thể đã bị mở, dù chưa chắc bên trong có vấn đề.

Tem chống giả có phải do cơ quan nhà nước cấp không?

Phần lớn là doanh nghiệp tự đặt làm. Có tem không có nghĩa sản phẩm được cơ quan nào xác nhận. Xác nhận của cơ quan quản lý thể hiện qua hồ sơ công bố, tra được trên cổng chính thức.

Kênh kiểm tra tem đòi số điện thoại và chuyển khoản thì sao?

Nên dừng lại và không làm theo. Việc kiểm tem không cần bạn chuyển tiền, tải ứng dụng lạ hay cung cấp nhiều thông tin cá nhân. Đây là dấu hiệu kênh kiểm tra có vấn đề.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138