ChucNang.comChức Năng
Tra số công bố và giấy tờ

Số công bố thực phẩm chức năng là gì: con số trên hộp nói được điều gì

Số công bố cho biết sản phẩm đã có hồ sơ với cơ quan quản lý, không phải lời bảo đảm chữa bệnh. Hiểu đúng để không bị dùng con số đó làm mồi bán hàng.

A middle-aged Vietnamese man in a dusty rose shirt sits at a corner cafe table turning a plain white box in his hands, close-up of hands, soft afternoon window light

Số công bố thực phẩm chức năng là dấu vết cho thấy sản phẩm đã có hồ sơ công bố với cơ quan quản lý theo quy định hiện hành: với thực phẩm bảo vệ sức khoẻ là hồ sơ đăng ký bản công bố được cơ quan nhà nước tiếp nhận, với một số nhóm khác là hồ sơ tự công bố của doanh nghiệp. Con số này không phải lời bảo đảm sản phẩm chữa được bệnh, cũng không phải giấy chứng nhận chất lượng cho từng hộp.

Người bán hay nói "có giấy phép Bộ Y tế" như thể đó là tấm vé bảo đảm. Hiểu đúng số công bố là gì giúp bạn không bị chính con số đó dẫn dắt, và biết nó trả lời được câu hỏi nào, còn câu hỏi nào phải hỏi bác sĩ.

Công bố là gì, nói bằng lời thường

Hãy hình dung doanh nghiệp đứng trước cơ quan quản lý và nói: "Sản phẩm của công ty tên là thế này, gồm những thành phần này, đạt các chỉ tiêu an toàn này, do công ty chịu trách nhiệm." Hồ sơ đó, kèm kết quả kiểm nghiệm và mẫu nhãn, chính là bản công bố. Số công bố là cái mã để tìm lại hồ sơ đó.

Với nhóm thực phẩm bảo vệ sức khoẻ, theo quy định hiện hành hồ sơ phải được cơ quan quản lý an toàn thực phẩm thuộc Bộ Y tế xem và cấp giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố. Một số nhóm thực phẩm thông thường thì doanh nghiệp tự công bố và chịu trách nhiệm. Vì thế cùng gọi là "số công bố" nhưng mức độ được xem xét có thể khác nhau, tuỳ nhóm sản phẩm ghi trên nhãn.

Điều quan trọng là: công bố nói về sự an toàn và thông tin của sản phẩm theo hồ sơ, không nói rằng sản phẩm chữa khỏi điều gì. Nhãn hợp lệ còn phải có câu khuyến cáo rằng sản phẩm không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.

Số công bố trả lời được gì và không trả lời được gì

Người làm nghề hay dùng cách chia đôi này để giải thích cho người nhà.

Câu hỏi của bạnSố công bố trả lời được khôngPhải hỏi ai
Sản phẩm này có hồ sơ với cơ quan quản lý không?Có, nếu tra ra và khớpTự tra trên cổng chính thức
Đơn vị nào chịu trách nhiệm nếu có chuyện?Có, hồ sơ ghi tên đơn vịĐối chiếu với nhãn
Hộp trong tay mình có phải hàng thật?KhôngNơi mua, hoá đơn, đối chiếu nhãn
Sản phẩm có hợp với bệnh của mình không?KhôngBác sĩ điều trị, dược sĩ
Uống cùng thuốc đang dùng có ổn không?KhôngBác sĩ hoặc dược sĩ
Lời quảng cáo có đúng không?KhôngĐối chiếu giấy xác nhận nội dung quảng cáo

Nhìn bảng sẽ thấy: số công bố chỉ trả lời hai câu đầu. Bốn câu còn lại, dù người bán nói "có giấy phép đầy đủ", vẫn là việc bạn phải tự kiểm hoặc hỏi người có chuyên môn.

Hiểu lầm hay gặp và sự thật

Hiểu lầm: có số công bố là được Bộ Y tế khuyên dùng. Sự thật: cơ quan quản lý tiếp nhận hồ sơ, không khuyên ai dùng sản phẩm nào. Câu "được Bộ Y tế chứng nhận hiệu quả" là lời quảng cáo sai.

Hiểu lầm: số công bố giống số đăng ký thuốc. Sự thật: thuốc đi theo đường cấp phép riêng, xét cả hiệu quả điều trị. Thực phẩm chức năng không đi đường đó, nên không được nói như thuốc.

Hiểu lầm: không có số công bố nghĩa là chắc chắn hàng giả. Sự thật: có thể là hàng chưa làm thủ tục, hàng xách tay, hoặc bạn chép sai số. Dù là lý do nào, đó cũng là hàng chưa đủ thông tin để yên tâm dùng.

Hiểu lầm: số công bố in càng to càng uy tín. Sự thật: kích cỡ chữ không nói lên gì. Hàng giả cũng có thể in số rất to và rõ.

Hiểu lầm: số công bố còn mãi. Sự thật: hồ sơ có thể bị thu hồi hoặc phải làm lại khi sản phẩm thay đổi. Muốn biết tình trạng hiện tại thì tra lại, không tin vào lần tra cũ.

Số công bố nằm ở đâu trên hộp

Không có một vị trí cố định cho mọi nhãn, nhưng thường tìm thấy ở các chỗ sau:

  • Gần dòng tên và địa chỉ đơn vị chịu trách nhiệm sản phẩm, thường ở mặt sau hoặc mặt bên.
  • Trên nhãn phụ tiếng Việt dán ngoài với hàng nhập khẩu; nhãn gốc tiếng nước ngoài thường không có số này.
  • Cạnh câu khuyến cáo về việc sản phẩm không phải là thuốc.
  • Trên tờ hướng dẫn bên trong hộp, nếu có.

Một mẹo nhỏ: số công bố thường đi kèm chữ viết tắt chỉ loại hồ sơ, đặt sau dấu gạch chéo. Khi chép, giữ nguyên cả phần đó, vì nó giúp bạn và dược sĩ biết sản phẩm thuộc nhóm nào. Nếu chữ in quá nhỏ, chụp ảnh rồi phóng to thay vì đoán, vì nhầm một chữ số là đủ để tra ra sản phẩm khác.

Nếu lật hết các mặt mà không thấy con số nào kèm chữ đăng ký hay công bố, hãy ghi nhận điều đó như một thông tin quan trọng. Hỏi người bán: "Anh chị chỉ giúp em số đăng ký bản công bố của sản phẩm này in ở đâu ạ?" Một nơi bán đàng hoàng sẽ chỉ được ngay.

Vì sao người bán thích nhắc tới "giấy phép"

Trong nhiều buổi bán hàng, câu "có giấy phép Bộ Y tế" được đặt ngay sau một lời hứa tác dụng, kiểu "uống ba tháng là khỏi hẳn, có giấy phép đàng hoàng". Cách ghép này làm người nghe tưởng giấy phép bảo đảm cho lời hứa. Thực ra hai thứ không liên quan: hồ sơ công bố không chứng nhận lời "khỏi hẳn" nào cả, và chính lời hứa đó đã vượt quá điều sản phẩm được phép nói.

Khi nghe câu ghép như vậy, bạn có thể tách nó ra bằng một câu hỏi bình tĩnh: "Giấy tiếp nhận công bố thì em sẽ tự tra. Còn chuyện khỏi bệnh, bác sĩ điều trị của nhà em chưa nói vậy, nên nhà em chưa mua ạ." Câu này không cãi, không buộc tội, nhưng giữ cho bạn khỏi bị cuốn theo.

Một chiêu khác là giơ một tờ giấy có quốc huy, con dấu đỏ và chữ ký rồi nói "giấy tờ đầy đủ đây". Bạn không cần đọc hết tờ giấy tại chỗ. Hãy xin chụp lại, nói sẽ tự tra rồi quay lại. Người bán đàng hoàng không ngại chuyện này; người chỉ muốn chốt đơn ngay thì thường sốt ruột, giục giã hoặc đổi sang "chỉ còn hôm nay mới có giá này". Phản ứng đó chính là thông tin cho bạn.

Khi nào cần hỏi bác sĩ, dược sĩ hoặc đi khám

Số công bố không thay được lời khuyên y tế. Trước khi dùng bất cứ sản phẩm nào, nếu bạn đang uống thuốc điều trị, đang mang thai hoặc cho con bú, có bệnh gan, thận, tim mạch, tiểu đường, hoặc chuẩn bị phẫu thuật, hãy hỏi bác sĩ điều trị hoặc dược sĩ, kể cả khi sản phẩm tra ra đầy đủ.

Nếu sau khi uống thấy phát ban, ngứa, sưng mặt, khó thở, tim đập nhanh, vàng da, nôn hoặc đau bụng dữ dội, hãy ngừng ngay và đi khám, mang theo hộp sản phẩm. Lúc đó số công bố có ích theo một cách khác: giúp bác sĩ và cơ quan quản lý biết chính xác bạn đã dùng sản phẩm nào, của đơn vị nào.

Câu mẫu khi đi khám: "Bác sĩ ơi, ba ngày nay cháu có uống thêm viên này, đây là hộp và số đăng ký in trên hộp. Cháu bắt đầu nổi mẩn từ hôm qua." Một câu nói đủ tên sản phẩm, thời điểm bắt đầu và triệu chứng giúp bác sĩ đỡ phải đoán.

Ví dụ giả định: bác Tư và câu "hàng có số công bố hẳn hoi"

Bác Tư, 68 tuổi, đang uống thuốc huyết áp, được một người quen giới thiệu hộp viên uống "bổ tim mạch". Người bán nhấn mạnh: hàng có số công bố hẳn hoi, uống thay được mấy viên thuốc hằng ngày. Con gái bác tra thử, thấy số đó có thật, đúng tên sản phẩm, đúng đơn vị. Thông tin khớp, nhưng câu "uống thay thuốc" thì sai từ gốc, vì chính nhãn sản phẩm ghi rõ không thay thế thuốc chữa bệnh.

Cô con gái nói với bố: "Bố ơi, hàng này có đăng ký thật, con tra rồi. Nhưng trên hộp ghi rõ không thay được thuốc, nên thuốc huyết áp bố vẫn uống như bác sĩ dặn. Muốn dùng thêm thì lần tái khám tới mình mang hộp hỏi bác sĩ nhé." Cách nói này không phủ nhận người giới thiệu, không bắt bố bỏ hộp, mà đưa quyết định về đúng chỗ: bác sĩ đang điều trị cho bác. Đây là kiểu tình huống hay gặp nhất, khi số công bố thật được dùng để khoác áo cho một lời hứa sai.

Ba câu tự hỏi mỗi khi thấy số công bố

Thay vì nhìn con số và gật đầu, người làm nghề hay tự hỏi ba câu theo thứ tự. Mỗi câu mất chưa tới một phút.

  1. Số này thuộc nhóm sản phẩm nào? Đọc nhóm in trên nhãn rồi so với hồ sơ khi tra. Nhãn ghi thực phẩm bảo vệ sức khoẻ mà hồ sơ là loại khác, hoặc ngược lại, là chỗ cần hỏi lại người bán.
  2. Số này có đúng là của hộp trong tay mình không? Tra ra rồi đọc tên, thành phần, đơn vị chịu trách nhiệm. Một số thật gắn lên một hộp khác vẫn là hộp không rõ nguồn gốc.
  3. Người ta đang dùng con số này để nói điều gì? Nếu số công bố được nhắc tới để bảo đảm cho lời "chữa khỏi", "thay thuốc", "không cần đi khám", thì lời đó sai, dù con số có thật.

Ba câu này giúp bạn tách hai việc hay bị trộn lẫn: sản phẩm có hồ sơ hay không, và sản phẩm có hợp với người dùng hay không. Việc thứ nhất bạn tự tra được; việc thứ hai cần bác sĩ hoặc dược sĩ, người biết người dùng đang có bệnh gì và đang uống thuốc gì.

Câu hỏi thường gặp

Số công bố thực phẩm chức năng có phải là giấy phép lưu hành không?

Người ta hay gọi chung là giấy phép, nhưng bản chất là hồ sơ công bố đã được tiếp nhận hoặc tự công bố theo quy định hiện hành. Nó cho biết sản phẩm có hồ sơ, không bảo đảm sản phẩm chữa được bệnh.

Thực phẩm bảo vệ sức khoẻ và thực phẩm bổ sung công bố có giống nhau không?

Không hoàn toàn giống. Thực phẩm bảo vệ sức khoẻ phải đăng ký bản công bố với cơ quan quản lý thuộc Bộ Y tế, còn một số nhóm khác do doanh nghiệp tự công bố. Đọc nhóm sản phẩm trên nhãn để biết nên tra theo đường nào.

Có số công bố thì có được quảng cáo chữa bệnh không?

Không. Thực phẩm chức năng không được quảng cáo như thuốc chữa bệnh. Lời hứa khỏi bệnh đi kèm câu có giấy phép là dấu hiệu quảng cáo vượt giới hạn.

Hộp không in số công bố thì có nên mua không?

Đó là hàng chưa đủ thông tin để yên tâm. Bạn nên hỏi người bán số đăng ký ở đâu, và nếu không có câu trả lời rõ thì không mua, đặc biệt khi mua cho người đang điều trị bệnh.

Số công bố có cho biết sản phẩm hợp với mình không?

Không. Sản phẩm hợp với ai là câu hỏi cho bác sĩ điều trị hoặc dược sĩ, nhất là khi bạn đang dùng thuốc hay có bệnh mạn tính. Hãy mang theo hộp khi đi hỏi để họ đọc được thành phần.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138