ChucNang.comChức Năng
Ai cần thận trọng

Người tiểu đường uống thực phẩm chức năng: đừng để hộp "hạ đường" thay tái khám

Đường huyết được chỉnh bằng thuốc, ăn uống và theo dõi. Vì sao người tiểu đường không tự thêm viên "ổn định đường huyết", hỏi bác sĩ gì, khi nào khám ngay.

A Vietnamese woman in her fifties wearing a teal blouse stands at a market stall holding a blank white box, seen over her shoulder, warm morning light through an awning

Người tiểu đường không nên tự thêm thực phẩm chức năng, nhất là loại quảng cáo "hạ đường huyết", "ổn định đường huyết"; mọi sản phẩm định dùng cần được bác sĩ đang điều trị xem trước, và tuyệt đối không dùng chúng để thay thuốc hay thay buổi tái khám. Đường huyết được giữ trong khoảng an toàn bằng sự phối hợp giữa thuốc, ăn uống, vận động và theo dõi. Thêm một thứ có thể làm đường tụt hoặc làm bạn yên tâm sai chỗ.

Bài này không bàn thành phần nào có tác dụng gì với đường huyết. Nó giải thích nguyên lý vì sao người tiểu đường thuộc nhóm cần thận trọng, những lời mời mua hay gặp, cách dùng sổ đo đường huyết để nói chuyện với bác sĩ, câu nói mẫu khi được mời và các dấu hiệu phải đi khám ngay.

Vì sao người tiểu đường cần hỏi trước

Điều trị tiểu đường giống như giữ thăng bằng trên một sợi dây. Thuốc hạ đường huyết, kể cả thuốc uống và thuốc tiêm, được bác sĩ chọn và chỉnh theo kết quả đường huyết, chế độ ăn, cân nặng, chức năng thận và các bệnh đi kèm. Một sản phẩm uống thêm có thể kéo sợi dây lệch về một phía mà người bệnh không nhận ra ngay.

Nguy cơ thứ nhất là hạ đường huyết. Nếu một sản phẩm có ảnh hưởng tới đường huyết được uống cùng thuốc đang dùng, đường có thể xuống thấp hơn mức an toàn: run tay, vã mồ hôi, đói cồn cào, lú lẫn, có khi ngất. Người lớn tuổi và người dùng thuốc tiêm thường dễ gặp hơn, và có người không có dấu hiệu báo trước rõ ràng.

Nguy cơ thứ hai ngược lại: yên tâm sai chỗ. Người bệnh tin rằng mình đã có sản phẩm "ổn định đường", nên ăn uống thoải mái hơn, quên đo đường, ngại đi tái khám, rồi dần tự giảm thuốc. Đường huyết cao kéo dài không gây đau ngay, nhưng lâu ngày ảnh hưởng tới mắt, thận, thần kinh, tim mạch và bàn chân.

Nguy cơ thứ ba là hàng không rõ nguồn gốc. Nhóm sản phẩm cho người tiểu đường là một trong những nhóm hay bị phát hiện trộn chất không khai báo. Người dùng thấy đường "xuống nhanh" và tin là sản phẩm tốt, trong khi thứ làm đường xuống có thể là một chất thuốc không có trên nhãn, cộng dồn với thuốc đang uống.

Ngoài ra, người tiểu đường thường có bệnh kèm như huyết áp, mỡ máu, bệnh thận. Mỗi bệnh thêm một nhóm thuốc, và mỗi nhóm thuốc là thêm một lý do để hỏi trước khi dùng bất cứ thứ gì.

Lời mời hay gặp và cách nhìn lại

Những câu dưới đây nghe nhiều ở hội thảo, trên đài, trong nhóm bệnh nhân.

Câu hay ngheNên hiểu là
"Hạ đường huyết tự nhiên, không cần thuốc"Thực phẩm chức năng không phải thuốc chữa bệnh và không thay được thuốc tiểu đường bác sĩ kê.
"Uống ba tháng là bỏ được thuốc"Việc giảm hay ngừng thuốc chỉ bác sĩ quyết định, dựa trên xét nghiệm. Không có hộp nào hứa được điều này.
"Đường xuống ngay sau một tuần, khách nào cũng thấy"Đường xuống quá nhanh là điều cần hỏi bác sĩ, không phải để mừng. Có thể là hạ đường nguy hiểm, hoặc sản phẩm có chất không khai báo.
"Thảo dược nên uống kèm thuốc thoải mái"Không ai nói được câu này nếu không biết bạn đang dùng thuốc gì, liều thế nào.
"Bác sĩ chỉ muốn bạn uống thuốc suốt đời"Câu này tách người bệnh khỏi người điều trị. Nghe thấy thì nên dừng cuộc trò chuyện.

Có những người tiểu đường được bác sĩ đồng ý cho dùng một số sản phẩm. Điểm khác là bác sĩ biết, theo dõi, và chỉnh thuốc nếu cần. Bài này không bảo bạn từ chối mọi thứ, chỉ bảo bạn đừng tự quyết một mình.

Dùng sổ đường huyết để hỏi bác sĩ

Nếu bạn có máy đo đường huyết tại nhà, cuốn sổ ghi kết quả là công cụ tốt nhất để bác sĩ nhìn thấy điều gì xảy ra khi bạn thêm thứ gì đó.

  1. Đo theo lịch bác sĩ dặn. Lúc đói, sau ăn hay trước khi ngủ, tuỳ hướng dẫn riêng của bạn. Đừng tự đo dồn dập chỉ vì đang thử sản phẩm.
  2. Ghi kèm ghi chú. Bữa đó ăn gì khác thường, có vận động nhiều không, có quên thuốc không, có thấy run hay mệt không.
  3. Đánh dấu ngày bắt đầu thứ mới. Nếu bác sĩ đã đồng ý cho dùng thử, một đường kẻ trong sổ giúp so sánh trước và sau.
  4. Mang sổ, hộp sản phẩm và đơn thuốc tới buổi tái khám. Bác sĩ cần cả ba để đánh giá.
  5. Không tự chỉnh thuốc theo sổ. Thấy đường thấp hơn, đừng tự giảm thuốc; thấy cao hơn, đừng tự tăng. Gọi hỏi bác sĩ.

Nếu bạn không có máy đo tại nhà, đừng vì thế mà tự đánh giá sản phẩm bằng cảm giác. Hỏi bác sĩ trước khi dùng, và nếu được đồng ý thì hỏi luôn khi nào cần xét nghiệm lại.

Câu hỏi nên mang tới bác sĩ nội tiết

Buổi tái khám tiểu đường thường có nhiều việc: xem xét nghiệm, chỉnh thuốc, khám bàn chân. Chuẩn bị câu hỏi để không bị quên.

  • "Em được mời mua sản phẩm hỗ trợ đường huyết, với thuốc em đang dùng thì em có dùng được không ạ?"
  • "Nếu em dùng thêm, em có nguy cơ hạ đường không, và em cần theo dõi thế nào ạ?"
  • "Dạo này em hay run tay, vã mồ hôi lúc gần trưa, có phải hạ đường không ạ?"
  • "Em muốn giảm thuốc thì cần làm gì về ăn uống, vận động ạ?"
  • "Khi đường huyết thấp, em nên xử trí ngay tại nhà thế nào ạ?"

Câu cuối rất quan trọng với người dùng thuốc hạ đường. Bác sĩ hoặc điều dưỡng sẽ hướng dẫn bạn cách xử trí khi đường thấp, phù hợp với thuốc của bạn. Ghi lại cách đó, dán ở tủ lạnh, và nói cho người sống cùng biết.

Câu thứ tư thường mở ra cuộc trò chuyện có ích hơn mọi sản phẩm. Nhiều bệnh viện có chuyên viên dinh dưỡng hoặc lớp hướng dẫn cho người tiểu đường; hỏi bác sĩ xem bạn có thể tham gia không.

Câu nói mẫu khi được mời mua

Người tiểu đường thường được mời ở những nơi rất đời thường: quầy bán rau ở chợ có thêm vài hộp trà "hạ đường", người quen trong xóm giới thiệu, nhóm bệnh nhân trên mạng chia sẻ kết quả đo "từ khi uống loại này". Lời mời đi kèm con số đường huyết trước và sau thường rất thuyết phục, vì người bệnh tiểu đường quen sống với con số.

Câu đáp với người quen: "Chị cảm ơn em, chị đang dùng thuốc hạ đường, bác sĩ dặn thêm gì cũng phải hỏi vì sợ tụt đường. Để chị hỏi đã." Nhắc tới chuyện tụt đường giúp người nghe hiểu đây không phải chuyện khách sáo.

Câu đáp với người bán, ngắn và dứt khoát hơn: "Em đang điều trị tiểu đường, em không mua sản phẩm nào khi bác sĩ chưa xem. Anh chị gửi ảnh mặt sau hộp để em hỏi."

Ví dụ giả định: bác Hoà sáu mươi lăm tuổi, tiểu đường tám năm, mua một hộp trà thảo mộc ở chợ vì người bán bảo "uống thay nước, đường xuống đều". Một buổi trưa bác run tay, vã mồ hôi, phải ngồi bệt xuống. Con trai đưa bác đi khám, bác sĩ hỏi đã ăn uống gì, lúc đó bác mới nhớ hộp trà. Bác sĩ dặn bác dừng trà, chỉnh lại thuốc và hướng dẫn cách xử trí khi đường thấp.

Những lỗi hay gặp và những việc không cần làm

Ngừng đo đường vì "đã có sản phẩm lo rồi". Đây là lỗi âm thầm nhất. Sổ đường huyết trống trơn trong lúc dùng sản phẩm mới khiến cả bạn lẫn bác sĩ không biết chuyện gì đang xảy ra.

Ăn thoải mái hơn vì tin sản phẩm "hút đường". Không có hộp nào thay được việc giữ bữa ăn hợp lý. Nhiều người đường tăng vọt chính trong thời gian tin rằng mình đã được "bảo vệ".

Giấu bác sĩ vì sợ bị trách. Bác sĩ cần biết để giải thích những con số lên xuống bất thường và để chỉnh thuốc an toàn. Nói thật là cách nhanh nhất để được giúp.

Mua theo kết quả đo của người khác. Con số đẹp của một người cùng bệnh không nói lên điều gì về cơ thể bạn, thuốc của bạn hay giai đoạn bệnh của bạn.

Không cần tự tra từng thành phần trên mạng. Thông tin trên mạng mâu thuẫn và dễ làm bạn lo thêm. Việc đó để dược sĩ và bác sĩ làm, họ có nguồn tra đáng tin hơn. Việc của bạn là mang đủ hộp, sổ và đơn thuốc tới đúng người.

Không cần vứt ngay mọi hộp đã mua. Cất riêng, mang đi hỏi. Có thứ bác sĩ cho dùng tiếp kèm theo dõi, có thứ bảo dừng; vứt vội thì mất luôn thông tin để bác sĩ đánh giá nếu sau này có chuyện.

Khi nào phải đi khám ngay

Dừng thứ mới thêm vào và đi khám hoặc gọi cấp cứu nếu:

  • Run tay, vã mồ hôi, đói cồn cào, tim đập nhanh, lú lẫn, nói lắp: có thể là hạ đường huyết. Xử trí theo hướng dẫn bác sĩ đã dặn, rồi đi khám.
  • Lơ mơ, khó đánh thức, ngất, co giật.
  • Khát nhiều, tiểu nhiều, mệt lả, buồn nôn, thở nhanh: có thể đường huyết tăng cao.
  • Đường huyết đo tại nhà thấp hoặc cao bất thường nhiều lần liên tiếp so với thường ngày.
  • Phát ban, ngứa, sưng môi, khó thở.
  • Vết thương ở bàn chân lâu lành, sưng đỏ, chảy dịch.

Khi đi, mang theo máy đo, sổ đường huyết, đơn thuốc và hộp sản phẩm mới dùng thêm. Nói ngay với nhân viên y tế bạn bị tiểu đường và đang dùng thuốc gì. Người sống cùng nên biết những dấu hiệu hạ đường để giúp kịp thời.

Với người lớn tuổi sống một mình, con cháu nên dặn hàng xóm hoặc người thân gần nhà biết rằng ông bà bị tiểu đường, và để sẵn sổ đường huyết cùng đơn thuốc ở chỗ dễ thấy.

Câu hỏi thường gặp

Người tiểu đường có nên uống thực phẩm chức năng không?

Không nên tự dùng. Thứ uống thêm có thể làm tụt đường khi dùng cùng thuốc, hoặc khiến bạn yên tâm sai chỗ. Mang sản phẩm tới bác sĩ đang điều trị để hỏi trước.

Sản phẩm hạ đường huyết có thay được thuốc tiểu đường không?

Không. Thực phẩm chức năng không phải thuốc chữa bệnh. Việc giảm hay ngừng thuốc chỉ bác sĩ quyết định dựa trên xét nghiệm, tự bỏ thuốc có thể làm đường tăng cao nguy hiểm.

Uống sản phẩm thấy đường xuống nhanh có phải tốt không?

Chưa chắc. Đường xuống quá nhanh có thể là hạ đường nguy hiểm khi dùng cùng thuốc, hoặc sản phẩm có chất không khai báo. Ghi lại và hỏi bác sĩ sớm.

Người tiểu đường uống trà thảo mộc thay nước có sao không?

Trà thảo mộc cũng là thứ uống thêm cần hỏi bác sĩ, nhất là loại quảng cáo hạ đường. Đã có người bị tụt đường khi uống thường xuyên cùng thuốc. Hỏi trước khi dùng.

Bị run tay vã mồ hôi sau khi uống thêm sản phẩm thì làm gì?

Đó có thể là hạ đường huyết. Xử trí theo hướng dẫn bác sĩ đã dặn, dừng sản phẩm và đi khám. Nếu lơ mơ hay ngất thì gọi cấp cứu ngay.

Có nên mua sản phẩm sau khi xem kết quả đường huyết của người khác?

Không nên dựa vào kết quả của người khác. Mỗi người một loại thuốc, một chế độ ăn, một mức bệnh. Mang sản phẩm tới bác sĩ của bạn để được xem riêng.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138