ChucNang.comChức Năng
Ai cần thận trọng

Mẹ cho con bú uống thực phẩm chức năng: tính cả phần đi vào sữa

Viên lợi sữa, viên giảm cân sau sinh, viên ngủ ngon: mẹ đang cho con bú cần hỏi ai, hỏi gì, nhìn con thế nào sau khi mẹ dùng thứ mới.

A young Vietnamese mother in a lavender blouse sits on a living room sofa beside a sleeping baby, comparing two plain bottles, overhead angle, warm afternoon light

Mẹ đang cho con bú không nên tự dùng thực phẩm chức năng mới khi chưa hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ, vì một phần những gì mẹ uống có thể đi vào sữa và tới bé. Đặc biệt cần hỏi với ba nhóm hay được mời mua sau sinh: sản phẩm lợi sữa, sản phẩm giảm cân, và sản phẩm giúp ngủ hay an thần từ thảo dược. Bé càng nhỏ, càng sinh non hay đang có bệnh thì càng phải cẩn thận.

Bài này giải thích vì sao giai đoạn cho con bú khác với lúc bình thường, nên hỏi bác sĩ sản, bác sĩ nhi hay dược sĩ, mang gì đi hỏi, nói gì khi bị mời mua trong lúc mệt mỏi sau sinh, và những thay đổi nào ở mẹ hoặc bé cần đi khám ngay.

Vì sao giai đoạn cho con bú cần một bước kiểm thêm

Khi mang thai, bạn quen với việc hỏi bác sĩ sản trước mọi thứ. Sau sinh, nhiều mẹ thả lỏng vì nghĩ "con ra rồi, không còn ảnh hưởng". Thực ra con vẫn nhận từ mẹ qua sữa. Lượng một chất đi vào sữa nhiều hay ít tuỳ từng chất, tuỳ cơ thể mẹ, tuỳ tuổi của bé, và người mua không thể tự đoán được. Đây là việc dược sĩ và bác sĩ có tài liệu để tra.

Bé sơ sinh, nhất là những tuần đầu, gan và thận chưa hoàn thiện để xử lý những thứ lạ. Một lượng nhỏ với người lớn không đáng kể có thể khác với cơ thể vài ký. Bé sinh non, bé nhẹ cân hoặc bé đang điều trị vàng da càng cần được tính kỹ hơn.

Giai đoạn sau sinh cũng là lúc mẹ dễ bị mời mua nhất: mệt, thiếu ngủ, lo sữa ít, lo cân nặng, và có nhiều thời gian lướt điện thoại trong lúc ru con. Lời quảng cáo "về sữa sau ba ngày", "lấy lại dáng mà vẫn đủ sữa" nhắm đúng vào những nỗi lo ấy. Hiểu điều này không phải để nghi ngờ mọi thứ, mà để biết lúc nào mình đang quyết định trong mệt mỏi.

Một điều nữa ít người để ý: sau sinh, mẹ thường vẫn đang dùng một vài thứ bác sĩ kê lúc ra viện, chẳng hạn thuốc giảm đau, viên bổ máu hay thuốc điều trị bệnh nền. Thêm một sản phẩm mới vào lúc này là thêm vào một danh sách đã có sẵn, nên càng cần một người nhìn toàn bộ danh sách ấy, chứ không chỉ nhìn riêng hộp mới.

Ba nhóm sản phẩm hay được mời mua sau sinh

Mỗi nhóm có một lý do riêng để hỏi trước. Bảng không nói sản phẩm nào tốt hay xấu, chỉ nói vì sao cần kiểm.

NhómVì sao cần hỏi trướcCâu nên hỏi
Lợi sữa, gọi sữaThường là hỗn hợp thảo dược; sữa ít có nhiều nguyên nhân như cách cho bú, giấc ngủ, khớp ngậm, mà viên uống không giải quyết được"Sữa em ít có thể do đâu, em nên xem lại cách cho bú hay cần thêm gì ạ?"
Giảm cân, giảm mỡ sau sinhLà nhóm hay bị trộn chất không khai báo; giảm ăn quá mức cũng có thể làm giảm sữa"Em đang cho bú, muốn giảm cân thì bác sĩ hướng dẫn thế nào cho an toàn ạ?"
Giúp ngủ, an thần, giảm căng thẳngThứ làm mẹ buồn ngủ có thể ảnh hưởng tới sự tỉnh táo khi chăm bé ban đêm, và cần biết có đi vào sữa không"Em mất ngủ sau sinh, có phải dấu hiệu gì cần khám không ạ?"

Câu hỏi ở cột cuối đều quay về nguyên nhân chứ không xin sản phẩm. Đó là cách hỏi giúp bạn nhận được lời khuyên hữu ích nhất: đôi khi vấn đề nằm ở chỗ khác, và viên uống chỉ làm chậm việc phát hiện.

Ví dụ giả định: chị Mai, con được sáu tuần, lo ít sữa nên định mua một hộp viên gọi sữa. Khi mang chuyện này tới buổi khám của bé, chị được hướng dẫn chỉnh lại tư thế bế và cho bú thêm cữ đêm. Vài tuần sau, chuyện sữa ổn hơn mà chị không cần thêm gì. Không phải ai cũng như vậy, nhưng hỏi nguyên nhân trước luôn là bước đáng làm.

Hỏi ai, mang gì, theo thứ tự nào

Mẹ sau sinh thường gặp ba người: bác sĩ sản tái khám, bác sĩ nhi tiêm chủng và khám cho bé, dược sĩ ở quầy thuốc. Cả ba đều có thể giúp.

  1. Chụp rõ mặt sau hộp. Phần thành phần, đối tượng sử dụng và lời khuyến cáo. Nếu được, mang nguyên hộp.
  2. Hỏi dược sĩ trước khi mua. Nói rõ "Em đang cho con bú, bé được hai tháng". Tuổi bé là thông tin dược sĩ cần để tra.
  3. Hỏi bác sĩ nhi ở buổi khám của bé. Nhất là nếu bé sinh non, nhẹ cân, đang uống thuốc hay có vấn đề gan, vàng da.
  4. Báo bác sĩ sản ở lần tái khám sau sinh. Kể cả những thứ bạn đã dừng, vì bác sĩ cần bức tranh đầy đủ.
  5. Ghi ngày bắt đầu dùng thứ mới. Nếu bé có thay đổi, bạn biết ngay mình đã thêm gì vào thời điểm đó.

Đừng thêm hai sản phẩm mới cùng lúc. Nếu có chuyện, không ai biết thứ nào gây ra.

Theo dõi bé thế nào sau khi mẹ dùng thứ mới

Giấc ngủ của bé. Bé ngủ li bì khác thường, khó đánh thức để bú, hoặc ngược lại quấy khóc, khó ngủ hẳn so với trước.

Cách bú. Bé bú yếu, bỏ bú, bú ít cữ hơn hẳn mà không rõ lý do.

Đi tiêu và da. Tiêu chảy, phân thay đổi bất thường, nổi mẩn đỏ, da vàng hơn.

Ghi lại, đừng tự kết luận. Một thay đổi ở bé có thể do nhiều nguyên nhân. Việc của bạn là ghi lại thời điểm, tạm dừng thứ mới thêm và báo bác sĩ nhi, không phải tự đoán thủ phạm.

Cả nhà cùng biết. Người chăm bé ban ngày, như bà nội hay người giúp việc, nên được dặn để báo cho bạn những thay đổi họ thấy. Một cuốn sổ nhỏ để cạnh chỗ thay tã, ghi giờ bú, giờ ngủ và điều lạ, giúp bác sĩ nhi nhìn ra quy luật nhanh hơn nhiều so với lời kể theo trí nhớ.

Theo dõi ít nhất vài ngày đầu. Thay đổi ở bé không phải lúc nào cũng xuất hiện ngay cữ bú đầu tiên. Vài ngày đầu sau khi mẹ thêm thứ mới là lúc nên để ý kỹ nhất, và cũng là lý do không nên thêm hai thứ cùng lúc.

Câu nói mẫu khi được mời mua trong lúc mệt

Trong nhóm mẹ bỉm hay trên mạng, lời mời thường đến kèm một câu chuyện cá nhân: "mình cũng ít sữa, uống ba ngày là căng tức". Câu chuyện có thể thật, nhưng sữa của mỗi người phụ thuộc rất nhiều thứ. Bạn có thể trả lời nhẹ nhàng: "Cảm ơn chị, em đang hỏi bác sĩ về chuyện sữa, có gì em hỏi thêm về loại chị nói."

Với người bán nhắn tin trực tiếp: "Em đang cho bé bú, em chỉ dùng thứ mới khi dược sĩ hoặc bác sĩ đồng ý. Anh chị gửi giúp em ảnh mặt sau hộp để em mang đi hỏi." Người bán đàng hoàng sẽ gửi. Người né, hoặc chỉ gửi ảnh quảng cáo mà không gửi thành phần, đã cho bạn câu trả lời.

Với người nhà mua sẵn mang tới: "Con cảm ơn, để con hỏi bác sĩ của bé xem có ảnh hưởng gì không đã." Đặt bé ở trung tâm câu nói thường dễ được thông cảm hơn là nói về bản thân.

Một mẹo nhỏ: đừng quyết định mua vào lúc nửa đêm sau cữ bú, khi đang mệt và lo nhất. Lưu tin nhắn lại, sáng hôm sau đọc lại, hỏi người nhà hoặc dược sĩ rồi mới quyết. Phần lớn lời mời "chỉ còn hôm nay" vẫn còn y nguyên vào tuần sau.

Khi nào mẹ hoặc bé cần đi khám ngay

Dừng sản phẩm mới và đưa bé hoặc mẹ đi khám ngay nếu thấy:

  • Bé ngủ li bì, khó đánh thức, bỏ bú nhiều cữ liên tiếp.
  • Bé khó thở, thở nhanh, môi tím tái, hoặc nổi ban kèm sưng mặt.
  • Bé vàng da tăng lên, nôn nhiều, tiêu chảy kèm ít tiểu.
  • Mẹ phát ban, ngứa khắp người, khó thở, sưng môi.
  • Mẹ tim đập nhanh, hồi hộp, run tay, vã mồ hôi sau khi dùng sản phẩm giảm cân.
  • Mẹ đau bụng dữ dội, vàng da, nước tiểu sẫm màu.

Mang theo hộp sản phẩm khi đi khám, nói rõ đang cho con bú và bé bao nhiêu tuổi. Thông tin này giúp bác sĩ xử lý cho cả hai mẹ con.

Trong lúc chờ đi khám, đừng tự cho bé uống thêm bất cứ thứ gì để "giải", cũng đừng tự ngừng cho bú khi chưa được hướng dẫn. Bác sĩ sẽ cho biết có cần tạm vắt bỏ sữa hay không; việc này tuỳ từng trường hợp, người nhà không tự quyết được.

Hiểu lầm hay gặp ở các nhóm mẹ sau sinh

"Hết thai rồi thì uống gì cũng được." Bé vẫn nhận một phần từ mẹ qua sữa. Giai đoạn cho con bú vẫn cần hỏi trước, chỉ khác là người cần được tính tới bây giờ là một em bé đang lớn từng ngày.

"Sữa ít là do thiếu chất, phải uống thêm." Sữa ít thường liên quan tới cách cho bú, số cữ, khớp ngậm, giấc ngủ và tâm trạng của mẹ. Nhân viên tư vấn sữa mẹ hoặc bác sĩ có thể xem những điều này; viên uống không thay được.

"Người khác uống con họ không sao thì con mình cũng không sao." Mỗi bé một tuổi, một cân nặng, một tình trạng sức khoẻ. Bé sinh non hay bé đang điều trị khác hẳn bé đủ tháng khoẻ mạnh.

"Sản phẩm bán ở quầy thuốc thì chắc an toàn khi cho bú." Nơi bán hợp pháp giúp giảm nguy cơ hàng giả, nhưng không cho biết sản phẩm có hợp với mẹ đang cho bú hay không. Vẫn phải nói rõ với dược sĩ rằng bạn đang cho con bú.

"Hỏi bác sĩ thì sẽ bị bảo dừng hết." Thực tế bác sĩ thường cân nhắc từng thứ, có thứ giữ, có thứ dừng, có thứ đổi. Hỏi sớm giúp bạn khỏi phải đoán, và khỏi phải bỏ những gì thật sự cần.

Câu hỏi thường gặp

Đang cho con bú có uống thực phẩm chức năng được không?

Có những sản phẩm bác sĩ đồng ý cho dùng khi cho con bú. Điều cần tránh là tự thêm mà không hỏi, vì một phần chất có thể vào sữa. Hãy hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ, nói rõ tuổi của bé.

Viên lợi sữa có cần hỏi bác sĩ không?

Cần. Sữa ít có nhiều nguyên nhân như cách cho bú, khớp ngậm, giấc ngủ của mẹ. Hỏi nguyên nhân trước giúp bạn không bỏ sót điều cần sửa mà viên uống không sửa được.

Có nên uống sản phẩm giảm cân khi đang cho con bú?

Đây là nhóm cần hỏi bác sĩ trước tiên, vì hay bị trộn chất không khai báo và giảm ăn quá mức có thể làm giảm sữa. Hãy nhờ bác sĩ hướng dẫn cách giảm cân an toàn.

Mẹ uống thứ mới rồi bé quấy khóc thì làm gì?

Ghi lại thời điểm, tạm dừng thứ mới thêm và báo bác sĩ nhi. Quấy khóc có nhiều nguyên nhân, nên đừng tự kết luận; nếu bé bỏ bú, khó thở hay li bì thì đi khám ngay.

Hỏi bác sĩ sản hay bác sĩ nhi khi mẹ muốn uống thêm?

Cả hai đều nên biết. Bác sĩ sản xem cho mẹ, bác sĩ nhi xem ảnh hưởng tới bé, nhất là bé sinh non hoặc đang điều trị. Dược sĩ có thể giúp tra trước khi mua.

Thảo dược lợi sữa có an toàn hơn viên tổng hợp không?

Nguồn gốc thảo dược không tự làm sản phẩm an toàn hơn. Một số loại cây vẫn đi vào sữa hoặc không hợp với người đang dùng thuốc. Hỏi dược sĩ trước khi dùng.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138