ChucNang.comChức Năng
Hàng giả và hàng trộn thuốc

Viên uống tăng cân, đẹp da thấy hiệu quả quá nhanh: vì sao nên nghi và dừng

Tăng ký vùn vụt, mặt tròn ra, da trắng mịn chỉ sau vài tuần: những thay đổi nào là dấu hiệu sản phẩm bị trộn thuốc, vì sao không nên dừng đột ngột mà không hỏi bác sĩ.

A slim Vietnamese teenage girl in a pastel pink hoodie looks at her reflection in a bedroom mirror, a plain white bottle on the dresser, over-the-shoulder shot, soft morning light

Một sản phẩm tăng cân hay làm đẹp da khiến bạn lên vài ký trong vài tuần, ăn ngon bất thường, mặt tròn và bọng ra, da trắng lên thấy rõ, là lý do để nghi sản phẩm có trộn lén thuốc tân dược, chứ không phải bằng chứng "hàng tốt". Việc nên làm là ngừng mua thêm, giữ hộp và đi hỏi bác sĩ sớm; nếu đã uống lâu, hãy hỏi bác sĩ cách dừng an toàn, vì với một số nhóm thuốc bị trộn lén, dừng đột ngột cũng có rủi ro.

Bài này viết cho người gầy lâu năm muốn tăng cân, cho cha mẹ có con "kén ăn" được người quen mách một loại viên "ăn ngon ngủ ngon", và cho người muốn da sáng hơn trước một dịp quan trọng. Không có tên chất, tên sản phẩm nào ở đây; chỉ có cách nhận ra một thay đổi đáng lo và những câu nên nói với bác sĩ.

Vì sao "nhanh" lại là dấu hiệu đáng ngờ

Tăng cân lành mạnh, tức là tăng cơ và mô mỡ một cách cân đối, thường diễn ra chậm, đi cùng với ăn uống đủ chất, ngủ đủ và vận động. Da sáng lên tự nhiên cũng cần thời gian, vì lớp da thay mới theo chu kỳ của nó. Khi một viên uống làm thay đổi cả hai thứ này chỉ trong vài tuần, câu hỏi đầu tiên nên là: thứ gì trong viên có thể làm được việc đó?

Những vụ việc từng được cơ quan chức năng thông báo cho thấy một kiểu chung: sản phẩm quảng cáo "thảo dược", "ăn ngon, ngủ ngon, lên cân", nhưng bên trong có trộn nhóm thuốc chống viêm loại mạnh, hoặc nhóm thuốc chống dị ứng gây thèm ăn, buồn ngủ. Những nhóm thuốc này khi bác sĩ kê đúng chỉ định là thuốc có ích; khi bị trộn lén và uống kéo dài không ai theo dõi, chúng có thể gây giữ nước, phù mặt, tăng đường huyết, tăng huyết áp, loãng xương, giảm sức đề kháng, rạn da và nhiều vấn đề khác.

Với sản phẩm làm đẹp da dạng uống, câu chuyện tương tự: kết quả "trắng bật tông" trong thời gian ngắn là lời quảng cáo vượt quá những gì một sản phẩm hợp pháp được phép nói. Cái bạn thấy trên gương có thể đến từ thứ mà bạn không biết mình đang nuốt vào.

Điều này không có nghĩa mọi sản phẩm tăng cân, làm đẹp đều đáng ngờ. Có sản phẩm hợp pháp, công bố đầy đủ, được bán ở nơi có giấy phép. Khác biệt nằm ở chỗ sản phẩm đó không hứa thay đổi trong vài ngày, ghi rõ ai chịu trách nhiệm, và người bán không ngại cho bạn xem giấy tờ. Khi một trong ba điều ấy vắng mặt, kèm theo hiệu quả quá nhanh, đó là lúc dừng lại và hỏi.

Những thay đổi trên cơ thể nên ghi lại

Nếu bạn hoặc người nhà đang dùng một sản phẩm tăng cân, đẹp da không rõ nguồn gốc, hãy ghi lại những điều dưới đây theo ngày. Bản ghi này có ích hơn mọi lời kể khi gặp bác sĩ.

  • Cân nặng mỗi tuần, cùng giờ, cùng một cái cân.
  • Khuôn mặt: có tròn ra, bọng mắt, má phúng phính khác hẳn trước không. Chụp ảnh cùng góc mỗi tuần để so.
  • Cảm giác ăn uống: thèm ăn dữ dội, ăn ngủ li bì, khát nước nhiều.
  • Da: mụn mọc nhiều bất thường, vết rạn đỏ tím ở bụng, đùi, da mỏng dễ bầm.
  • Phù: mắt cá chân, mu bàn chân ấn lõm; nhẫn, giày chật hơn.
  • Ngủ và tâm trạng: buồn ngủ cả ngày, hoặc ngược lại khó ngủ, dễ cáu.
  • Với phụ nữ: kinh nguyệt thay đổi bất thường.
  • Với người có bệnh nền: chỉ số đường huyết, huyết áp đo ở nhà cao hơn hẳn trước.

Không cần chờ đủ hết các dấu hiệu. Chỉ một hai thay đổi rõ ràng, nhất là mặt tròn nhanh hoặc phù, đã đủ để đặt lịch khám.

Đừng tự dừng đột ngột khi đã uống lâu: hỏi bác sĩ trước

Đây là điểm khác của nhóm sản phẩm tăng cân so với nhiều nhóm khác. Với hầu hết sản phẩm đáng ngờ, lời khuyên chung là dừng ngay. Nhưng nếu ai đó đã uống một sản phẩm tăng cân trôi nổi trong thời gian dài, và có dấu hiệu nghi bị trộn nhóm thuốc chống viêm loại mạnh như mặt tròn, phù, rạn da, thì việc dừng nên được bác sĩ xem trước. Cơ thể đã quen với lượng thuốc nhận từ bên ngoài, khi cắt hẳn có thể gây mệt lả, tụt huyết áp và nhiều rối loạn khác.

Vì vậy, thứ tự hợp lý là: không mua thêm, giữ hộp, đặt lịch khám càng sớm càng tốt, kể thật mọi điều với bác sĩ và làm theo chỉ dẫn của bác sĩ về cách ngưng. Nếu trong lúc chờ khám mà bạn quyết định dừng, hãy theo dõi sát và đi khám ngay khi thấy mệt lả, choáng váng, buồn nôn, đau bụng.

Câu nói mẫu khi gặp bác sĩ: "Thưa bác sĩ, cháu uống loại viên tăng cân này gần ba tháng, lên khoảng sáu ký, mặt tròn ra, chân hơi phù. Đây là hộp. Cháu nên dừng thế nào cho an toàn ạ?" Câu có thời gian, có thay đổi cụ thể và có cái hộp giúp bác sĩ hình dung ngay vấn đề.

Hiệu quả bạn thấy và điều nó có thể đang nói

Bảng này không dùng để tự chẩn đoán. Nó chỉ giúp bạn hiểu vì sao cái tưởng là "tốt" lại cần được bác sĩ xem.

Điều bạn thấyNgười bán thường nóiĐiều nên nghĩ tới
Lên cân nhanh, nhất là ở mặt, bụng, gáy"Hấp thu tốt, cơ thể đang bù lại"Có thể là giữ nước và tích mỡ bất thường; cần khám
Ăn rất nhiều, ngủ li bì"Ăn ngon ngủ ngon là khoẻ"Có thể do nhóm thuốc gây buồn ngủ, thèm ăn bị trộn lén
Da trắng nhanh trong vài tuần"Thải độc, da sáng tự nhiên"Tốc độ vượt xa khả năng của sản phẩm hợp pháp; nên dừng mua và hỏi bác sĩ da liễu
Mụn nhiều, rạn da đỏ tím"Cơ thể đang thải độc qua da"Đây không phải thải độc; nên đi khám da liễu hoặc nội khoa
Đường huyết, huyết áp tăngThường không nhắc tớiNgười có bệnh nền cần báo bác sĩ điều trị ngay

Nếu sản phẩm được mách cho trẻ nhỏ "biếng ăn", đừng thử cho con. Trẻ chậm tăng cân cần được bác sĩ nhi khám để tìm lý do, và nhiều lý do có thể xử lý được mà không cần viên uống nào.

Câu nói mẫu với người mách và với người bán

Lời mách thường đến kèm tấm lòng: một người dì thấy cháu gầy, một người mẹ khác khoe con mình "lên ký trông thấy". Từ chối mà không làm người ta mất lòng: "Con cảm ơn dì, để con đưa cháu đi khám nhi trước xem cháu thiếu gì, bác sĩ bảo sao con làm vậy." Câu này không bàn chuyện sản phẩm tốt hay xấu, chỉ đặt bác sĩ vào đúng chỗ.

Với người bán, hỏi những câu mà người bán hàng chính đáng trả lời được: "Sản phẩm này đơn vị nào chịu trách nhiệm, số công bố bao nhiêu, em xem được giấy tờ không? Trong hộp có thành phần nào làm ăn ngon ngủ nhiều như vậy?" Nếu câu trả lời là "bí quyết gia truyền", "công thức độc quyền không công khai", đó là đủ để bạn không mua.

Với chính mình, trước một dịp quan trọng như đám cưới, phỏng vấn, chụp ảnh, khi cảm thấy muốn thử một thứ "trắng nhanh" hay "lên cân nhanh", hãy tự hỏi: nếu sản phẩm làm được nhanh như vậy, nó có thể làm gì khác với cơ thể mà mình chưa thấy?

Ví dụ giả định: cậu con trai mười bảy tuổi và hộp "ăn ngon"

Bác Tư có cậu con trai mười bảy tuổi cao mà gầy, hay bị bạn bè trêu. Một người quen ở chợ giới thiệu loại viên "ăn ngon, ngủ ngon, lên ký nhanh", hàng không có chữ tiếng Việt, đựng trong lọ trơn. Sau ba tuần, cậu bé ăn hết ba bát cơm mỗi bữa, lên gần năm ký, ngủ gục cả trong giờ học. Bác Tư mừng, định mua thêm cho đủ "liệu trình".

Cô giáo chủ nhiệm gọi điện vì thấy em ngủ trong lớp và mặt phù hẳn ra. Bác Tư mới để ý thấy bụng con có mấy vệt rạn đỏ mà trước đây không có. Bác mang lọ viên tới phòng khám. Bác sĩ hỏi kỹ thời gian uống, không bảo dừng ngay mà hẹn làm kiểm tra rồi hướng dẫn cách ngưng, dặn theo dõi các dấu hiệu mệt lả, chóng mặt trong thời gian đó.

Bài học ở đây không phải là bác Tư sai khi muốn con khoẻ lên. Bài học là câu hỏi nên đặt ra sớm hơn: vì sao một lọ viên không có chữ nào lại làm con ăn gấp đôi chỉ sau vài ngày? Với tuổi dậy thì, cơ thể đang lớn, mọi thứ uống vào có ảnh hưởng lâu dài hơn người trưởng thành, nên càng cần một buổi khám trước khi thử bất cứ thứ gì.

Khi nào cần đi khám ngay

Đi khám ngay trong ngày, hoặc cấp cứu nếu nặng, khi người đang hoặc vừa dùng sản phẩm tăng cân, làm đẹp không rõ nguồn gốc có: mệt lả, choáng váng, ngất, huyết áp tụt; đau bụng dữ dội, đi ngoài phân đen hoặc nôn ra máu; sốt cao, nhiễm trùng không khỏi; khát nước dữ dội, đi tiểu nhiều, sụt cân đột ngột sau giai đoạn tăng (có thể là đường huyết tăng cao); phù nhanh, khó thở khi nằm; đau đầu dữ dội, nhìn mờ; với trẻ em, ngủ li bì khó đánh thức hoặc co giật.

Người có bệnh tiểu đường, tăng huyết áp, bệnh dạ dày, bệnh xương, phụ nữ có thai và trẻ em là những nhóm cần đi khám sớm nhất, kể cả khi chưa thấy dấu hiệu cấp. Luôn mang hộp sản phẩm theo, và nói rõ đã uống bao lâu, ai đưa, mua ở đâu.

Khi tới nơi khám, đừng ngại nói rằng sản phẩm mua trôi nổi hoặc do người quen đưa. Bác sĩ không hỏi để trách, mà vì nhóm thuốc có thể đã bị trộn lén quyết định bác sĩ cần kiểm tra những gì và hướng dẫn ngưng ra sao. Nếu không còn hộp, chụp ảnh tin nhắn mua bán hoặc mô tả hình dạng viên, màu sắc, cách đóng gói cũng có ích hơn là không nói gì.

Câu hỏi thường gặp

Viên tăng cân giúp ăn ngon có phải là dấu hiệu đáng ngờ không?

Không phải lúc nào cũng vậy, nhưng nếu thèm ăn dữ dội, ngủ li bì, mặt tròn ra chỉ sau vài tuần thì đáng để nghi. Hãy giữ hộp, ngừng mua thêm và hỏi bác sĩ, nhất là khi người dùng là trẻ em hay người có bệnh nền.

Đã uống viên tăng cân trôi nổi ba tháng, có nên dừng ngay không?

Nên hỏi bác sĩ trước cách dừng, vì nếu sản phẩm bị trộn nhóm thuốc chống viêm loại mạnh, dừng đột ngột sau thời gian dài có thể gây mệt lả, tụt huyết áp. Trong lúc chờ khám, không mua thêm và theo dõi sát cơ thể.

Mặt tròn ra sau khi uống viên tăng cân có tự hết không?

Tuỳ nguyên nhân và thời gian đã dùng, nên cần bác sĩ đánh giá. Đừng tự uống thêm sản phẩm "thải độc" hay "giảm phù" để chữa, vì có thể chồng thêm rủi ro mới.

Có nên mua viên ăn ngon ngủ ngon cho trẻ biếng ăn không?

Trẻ chậm tăng cân hoặc biếng ăn nên được bác sĩ nhi khám để tìm nguyên nhân trước. Sản phẩm không rõ nguồn gốc với tác dụng thèm ăn mạnh là rủi ro lớn với trẻ, vì cơ thể trẻ nhạy hơn người lớn rất nhiều.

Viên uống trắng da có thể bị trộn thuốc không?

Có thể, nếu là hàng trôi nổi. Lời hứa trắng nhanh trong vài tuần đã là dấu hiệu quảng cáo vượt giới hạn. Nếu da thay đổi bất thường, nổi mụn, mỏng da, hãy dừng mua và hỏi bác sĩ da liễu.

Người bán nói tăng cân nhanh là do hấp thu tốt, có đúng không?

Đó là lời giải thích của người bán, không phải chẩn đoán. Tăng cân rất nhanh kèm mặt tròn, phù chân, khát nhiều là lý do để đi khám, không phải để yên tâm uống tiếp.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138