ChucNang.comChức Năng
Khi cha mẹ, người thân mua

Nói với bố mẹ về thực phẩm chức năng: câu mở lời không thành cãi nhau

Câu nên nói và câu nên tránh khi bàn chuyện thực phẩm chức năng với cha mẹ: chọn lúc, mở lời, nghe lý do, đưa bác sĩ vào cuộc và cách lùi một bước khi căng.

A Vietnamese daughter in a pastel blue blouse sits beside her father at a family dinner table, gently talking, wide shot from across the room, warm evening lamp light

Cách nói hiệu quả nhất với bố mẹ về thực phẩm chức năng là bắt đầu bằng câu hỏi và sự quan tâm, không bắt đầu bằng phán xét; mục tiêu của cuộc nói chuyện đầu tiên chỉ là để bố mẹ đồng ý cùng hỏi bác sĩ, không phải để bố mẹ bỏ ngay. Khi bố mẹ cảm thấy được tôn trọng, họ sẽ tự mở lòng kể vì sao mua, mua ở đâu, đang dùng những gì.

Nhiều gia đình đã có một bữa cơm mất vui vì câu "bố mẹ bị lừa rồi". Phần dưới đây gom những câu nói mẫu đã được dùng thật trong các gia đình, kèm câu nên tránh và lý do, để bạn chọn lời hợp với tính bố mẹ mình.

Chọn lúc và chọn người nói

Thời điểm quyết định một nửa kết quả. Lúc bố mẹ vừa nhận hàng, vừa nghe xong buổi tư vấn, là lúc họ tin nhất và dễ phản ứng nhất. Lúc có họ hàng, bạn bè ngồi cùng thì bố mẹ khó lùi một bước. Lúc tốt thường là một buổi chiều yên, chỉ có hai người, sau bữa cơm hoặc trên đường đi chợ, khi không ai vội.

Người nói cũng quan trọng. Trong nhà có thể có một người con mà bố mẹ hay nghe hơn, một người cháu bố mẹ chiều, hoặc một người con dâu, con rể khéo nói. Không nhất thiết người phát hiện ra chuyện phải là người mở lời. Cũng đừng để cả nhà cùng nói một lúc, vì bố mẹ sẽ cảm thấy bị cả nhà vây lại. Nếu anh chị em trong nhà bất đồng, hãy thống nhất với nhau trước: ai nói, nói tới đâu, và điều cả nhà mong muốn là gì. Một cuộc nói chuyện đầu tiên ngắn, nhẹ, kết thúc bằng một lời hẹn cùng đi hỏi bác sĩ là đã thành công.

Một mẹo nhỏ của nhiều gia đình: đừng hẹn trước kiểu "tối nay con có chuyện muốn nói với bố mẹ". Câu đó khiến bố mẹ chuẩn bị tinh thần phòng thủ từ chiều. Cứ để câu chuyện đến tự nhiên trong một việc chung, như khi cùng mẹ dọn bếp, cùng bố tưới cây, hoặc lúc chở mẹ đi chợ về. Ngồi cạnh nhau, cùng nhìn về một phía, thường dễ nói hơn ngồi đối diện nhìn thẳng vào mắt nhau như một buổi họp gia đình.

Câu nên nói và câu nên tránh

Những câu dưới đây khác nhau ở chỗ câu bên trái đặt bố mẹ vào thế phải tự vệ, câu bên phải mời bố mẹ cùng tìm hiểu.

Thay vì nóiThử nóiVì sao
"Bố mẹ bị lừa rồi.""Bố mẹ dùng cái này thấy thế nào, kể con nghe với."Không ai muốn thừa nhận mình bị lừa; câu hỏi mở giúp bố mẹ kể
"Cái này vô dụng, phí tiền.""Con muốn biết cái này có hợp với thuốc huyết áp của bố không."Chuyển từ đánh giá sản phẩm sang lo an toàn
"Đừng mua nữa.""Lần sau trước khi mua, bố mẹ gọi con một tiếng để con xem cùng nhé."Cho bố mẹ vẫn giữ quyền chọn, chỉ thêm một bước
"Người ta bán ở hội thảo toàn là lừa đảo.""Mình hỏi thêm bác sĩ cho chắc, người bán thì ai cũng khen hàng mình."Không công kích người bố mẹ đang quý
"Bố mẹ già rồi nên dễ tin.""Quảng cáo bây giờ khéo lắm, con cũng suýt mua mấy lần."Đặt mình ngang hàng, không hạ thấp tuổi tác

Để ý cột thứ hai không có câu nào hứa thay bác sĩ rằng sản phẩm tốt hay xấu. Bạn không cần thắng cuộc tranh luận về sản phẩm; bạn chỉ cần mở được cánh cửa để người có chuyên môn bước vào.

Lắng nghe lý do trước khi nói lý lẽ

Hỏi bố mẹ đang lo điều gì. Đau khớp, khó ngủ, sợ lẫn, sợ đột quỵ như người hàng xóm. Nỗi lo này là thật và cần được nói tới. Có khi viên uống chỉ là cách bố mẹ đối phó với một nỗi sợ mà con cái chưa hề biết.

Hỏi ai giới thiệu. Một người bạn cùng hội, một người tư vấn gọi điện hằng tuần, một chương trình trên đài. Biết nguồn giúp bạn hiểu bố mẹ đang tin ai và vì sao.

Nhắc lại điều bố mẹ vừa nói. "À, vậy là mẹ hay tỉnh giấc lúc ba giờ sáng nên mới mua cái này." Nhắc lại cho bố mẹ thấy bạn thật sự nghe, không phải đang chờ để phản bác.

Nhận phần đúng trong lý do của bố mẹ. Muốn chủ động chăm sóc sức khoẻ là điều tốt. Nói ra điều đó trước khi bàn chuyện kiểm tra sản phẩm sẽ làm cuộc nói chuyện mềm đi rất nhiều.

Đừng ngắt lời khi bố mẹ kể về người bán. Có khi bố mẹ quý người tư vấn như con cháu. Chê người đó lúc này chỉ đẩy bố mẹ về phía họ.

Kịch bản một cuộc nói chuyện mười lăm phút

Đây là một kịch bản mẫu, ví dụ giả định với bác Tư bảy mươi hai tuổi đang dùng ba loại viên uống cùng thuốc huyết áp. Bạn chỉnh lời cho hợp với nhà mình.

  1. Mở lời bằng chuyện sức khoẻ, không bằng chuyện hộp viên uống. "Dạo này bố ngủ có ngon không, con thấy bố hay than mỏi gối."
  2. Để bố tự nhắc tới sản phẩm. Thường bố sẽ kể đang dùng cái gì đó cho đỡ. Lúc này hỏi thêm: "Bố dùng lâu chưa, thấy sao?"
  3. Đưa ra mối lo của mình, ngắn gọn. "Con chỉ lo bố đang uống thuốc huyết áp, không biết dùng chung có sao không."
  4. Đề nghị một bước cụ thể. "Lần tái khám tới con đưa bố đi, mình mang theo mấy hộp này hỏi bác sĩ luôn, được không bố?"
  5. Kết thúc bằng sự đồng thuận nhỏ. Bố đồng ý mang hộp đi khám là đủ. Không cần bố hứa ngừng mua, không cần bố nhận mình sai.

Nếu bố đồng ý ngay thì tốt. Nếu bố chưa đồng ý, hãy dừng ở bước ba và quay lại vào một dịp khác, có thể nhờ một người bố tin nói giúp. Kiên nhẫn qua vài lần nói ngắn hiệu quả hơn một lần nói dài.

Khi cuộc nói chuyện căng lên

Có lúc dù bạn đã cẩn thận, bố mẹ vẫn giận: "Tiền của bố mẹ, bố mẹ mua gì kệ bố mẹ." Câu này đúng. Hãy công nhận nó: "Dạ đúng, tiền của bố mẹ, con không giữ. Con chỉ muốn chắc là bố mẹ dùng an toàn thôi." Rồi dừng lại. Đừng cố nói nốt điều mình định nói, vì lúc người lớn đã giận thì mọi lý lẽ sau đó đều thành cãi nhau.

Sau một lần căng, đừng im lặng cả tuần. Hôm sau gọi hỏi thăm bình thường, không nhắc chuyện cũ, để bố mẹ thấy tình cảm không bị ảnh hưởng. Vài hôm sau hãy quay lại với một đề nghị nhỏ hơn, chẳng hạn chỉ xin chụp ảnh các hộp để hỏi dược sĩ. Những gia đình xử lý được chuyện này thường không phải nhờ một cuộc nói chuyện xuất sắc, mà nhờ nhiều lần nói ngắn, đều đặn, không ai thấy mình bị dồn vào chân tường. Nếu bạn thấy mình không giữ được bình tĩnh, hãy nhờ một anh chị em khác tiếp tục, không có gì phải ngại.

Một điều nên tránh sau khi căng thẳng là gửi cho bố mẹ hàng loạt bài báo, đoạn video cảnh báo qua điện thoại. Bố mẹ dễ hiểu đó là cách con cái tiếp tục cuộc cãi nhau bằng con đường khác. Nếu muốn chia sẻ thông tin, chọn một nội dung ngắn, giọng bình tĩnh, gửi kèm một lời hỏi thăm, và không đòi bố mẹ phải trả lời hay thừa nhận điều gì.

Lời nói hợp với từng kiểu tính của bố mẹ

Bố mẹ trọng thể diện. Đừng nhắc chuyện trước mặt người khác, đừng dùng chữ "bị lừa". Đặt vấn đề như một việc con cần bố mẹ giúp: "Con đang tìm hiểu mấy loại này, bố cho con xem hộp với."

Bố mẹ rất tin người giới thiệu. Đừng chê người đó. Hãy đề nghị thêm một ý kiến nữa: "Cô ấy nhiệt tình thật, mình hỏi thêm bác sĩ của mẹ nữa cho đủ, mẹ nhé."

Bố mẹ hay lo, dễ hoảng. Tránh kể tin tức đáng sợ. Nói chậm, nói ít, và luôn kèm một việc làm cụ thể để bố mẹ thấy có lối đi: "Không sao đâu mẹ, mình chỉ cần mang hộp đi hỏi là yên tâm."

Bố mẹ thích tự quyết. Đưa thông tin và để bố mẹ chọn. "Bác sĩ dặn vậy, bố xem thế nào thì mình làm thế." Người thích tự quyết thường đồng ý nhanh hơn khi không bị ép.

Bố mẹ ngại tốn tiền đi khám. Gắn việc hỏi vào lần tái khám sẵn có hoặc ghé hiệu thuốc quen, để bố mẹ không thấy phải bỏ thêm một chuyến đi riêng chỉ vì mấy hộp viên uống.

Lúc nào gác chuyện khéo léo sang một bên

Có những tình huống không còn thời gian cho kịch bản nhiều bước. Khi bố mẹ có các dấu hiệu sau, hãy nói thẳng, ngừng sản phẩm mới và đưa đi khám ngay, gọi cấp cứu nếu nặng:

  • Khó thở, sưng mặt, sưng môi, nổi mẩn khắp người sau khi uống.
  • Vàng da, vàng mắt, mệt lả, chán ăn kéo dài.
  • Tim đập nhanh bất thường, đau ngực, ngất hoặc suýt ngất.
  • Huyết áp hoặc đường huyết đo ở nhà tăng giảm thất thường.
  • Nôn nhiều, đau bụng dữ dội, đi ngoài phân đen.
  • Bố mẹ đã tự ngưng thuốc bác sĩ kê để chỉ dùng viên uống.

Trong những lúc này, câu nói ngắn và rõ là tốt nhất: "Mình đi khám ngay bố ạ, mang theo cả hộp này." Chuyện ai đúng ai sai để lại sau.

Khi tới nơi khám, kể cho bác sĩ bố mẹ bắt đầu dùng sản phẩm từ hôm nào, dùng cùng thuốc gì và dấu hiệu xuất hiện lúc nào. Nếu bố mẹ đang được điều trị bệnh mạn tính, mang theo cả đơn thuốc. Sau khi mọi chuyện ổn, cuộc nói chuyện nhẹ nhàng về sau thường dễ hơn nhiều, vì cả nhà đã cùng trải qua một lần lo lắng thật.

Câu hỏi thường gặp

Bố mẹ giận khi con nhắc chuyện thực phẩm chức năng thì làm sao?

Công nhận quyền quyết định của bố mẹ, nói ngắn mối lo về an toàn rồi dừng lại. Hôm sau hỏi thăm bình thường, vài hôm nữa quay lại với một đề nghị nhỏ hơn, như cùng mang hộp đi hỏi dược sĩ.

Có nên nhờ bác sĩ nói giúp với bố mẹ không?

Nên, và đó thường là cách hiệu quả nhất. Hãy đi cùng bố mẹ trong lần tái khám, mang theo toàn bộ hộp viên uống và đơn thuốc, để bác sĩ xem và trao đổi trực tiếp với bố mẹ.

Anh chị em trong nhà mỗi người một ý thì nên làm gì trước?

Thống nhất với nhau trước khi nói với bố mẹ: ai là người mở lời, mục tiêu lần đầu là gì, và không ai nói ngược lại người kia trước mặt bố mẹ. Bố mẹ thấy con cái bất đồng thì càng dễ giữ ý mình.

Nói một lần không được thì có nên nói tiếp không?

Nên, nhưng mỗi lần ngắn và nhẹ. Những gia đình xử lý được thường nói nhiều lần, mỗi lần chỉ xin một bước nhỏ, thay vì một cuộc nói chuyện dài cố thuyết phục bằng được.

Có nên đưa bố mẹ xem tin tức về hàng giả để bố mẹ sợ không?

Không nên dùng nỗi sợ làm cách chính. Bố mẹ có thể cho rằng sản phẩm mình dùng khác với tin tức, hoặc thấy bị coi thường. Đề nghị cùng hỏi bác sĩ, dược sĩ hiệu quả và nhẹ nhàng hơn.

Câu từ chối nào bố mẹ có thể dùng khi được mời mua thêm?

Một câu nhẹ và cho bố mẹ lối ra: "Để con cái bác xem rồi bác gọi lại sau." Câu này không bắt bố mẹ phải nói không thẳng thừng, điều nhiều người lớn tuổi rất ngại.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138