ChucNang.comChức Năng
Khi cha mẹ, người thân mua

Người nhà bệnh nặng được mời mua thuốc quý: giữ bình tĩnh và hỏi bác sĩ điều trị

Khi người thân đang điều trị bệnh nặng và có người mời mua sản phẩm "quý", "hỗ trợ đặc biệt": cách giữ bình tĩnh, câu hỏi cho bác sĩ, câu từ chối và việc cần tránh.

A young Vietnamese man in a grey hoodie sits alone on a bench in a quiet hospital waiting area holding a blank white box, seen from the side, cool morning light

Khi người thân đang điều trị bệnh nặng và có người mời mua một sản phẩm được giới thiệu là "quý", "hỗ trợ đặc biệt" hay "nhiều người đã khỏi", việc đúng nhất là chưa mua gì cả, ghi lại thông tin sản phẩm và hỏi chính bác sĩ đang điều trị cho người bệnh. Bất kỳ thứ gì đưa thêm vào cơ thể người bệnh nặng đều có thể ảnh hưởng tới phác đồ đang dùng, và chỉ bác sĩ điều trị mới biết đủ để trả lời.

Những ngày người thân nằm viện là lúc gia đình dễ tổn thương nhất: lo, mệt, sẵn lòng làm mọi thứ, và rất dễ tin vào một lời hứa. Người chào hàng biết điều đó. Bài này không nhằm phán xét ai đã mua, mà giúp gia đình có một cách bình tĩnh để nhìn, hỏi và quyết định, kể cả khi họ hàng ai cũng thúc mua.

Vì sao lúc này lời mời dễ lọt tai

Khi bác sĩ nói về phác đồ, về tiên lượng, gia đình thường nghe những từ khó hiểu và những con số thận trọng. Người chào hàng thì ngược lại: họ nói chắc chắn, nói bằng giọng ấm, kể chuyện một người ở quê "y như nhà mình" đã khoẻ lại. Trong lúc lo lắng, não người ta tự nhiên nghiêng về phía câu chuyện có hậu. Đó không phải là yếu đuối, đó là cách con người phản ứng với nỗi sợ mất người thân.

Lời mời có thể đến từ nhiều phía: một người lạ ngồi cùng phòng chờ, một người tư vấn gọi điện khi biết nhà có người bệnh, một người họ hàng gửi tin nhắn kèm đoạn video, có khi là chính người quen rất thật lòng muốn giúp. Không phải ai cũng có ý xấu. Nhưng thiện ý của người giới thiệu không làm cho sản phẩm an toàn hơn với người bệnh. Câu hỏi duy nhất cần trả lời là: bác sĩ đang điều trị có đồng ý không.

Gia đình cũng cần biết rằng thực phẩm chức năng, theo đúng tên gọi của nó, không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh. Một sản phẩm được giới thiệu là "chữa khỏi", "thay được hoá trị", "tiêu được khối u" là đang nói vượt quá điều mà loại sản phẩm này được phép nói.

Lời giới thiệu và điều nên hiểu đằng sau

Những câu dưới đây hay gặp khi gia đình có người bệnh nặng. Đây là mô tả chiêu bán hàng chung, không nhắm vào ai cụ thể.

Câu bạn có thể ngheĐiều nên hiểuCâu nên hỏi lại
"Thuốc quý, hàng hiếm, không bán đại trà."Sự khan hiếm thường là cách tạo áp lực phải mua ngay"Sản phẩm này có số công bố không, ai chịu trách nhiệm?"
"Bác sĩ trong viện không nói đâu, vì họ chỉ dùng thuốc tây."Câu này nhằm tách gia đình khỏi bác sĩ điều trị"Vậy để nhà em hỏi bác sĩ của bố em đã."
"Dùng song song với hoá trị càng tốt."Không ai ngoài bác sĩ điều trị biết được điều đó với người bệnh cụ thể"Anh chị có thể ghi ra giấy để em đưa bác sĩ xem không?"
"Nhiều người đã khỏi, có video đây."Lời chứng cá nhân không phải là bằng chứng, và video có thể được dựng"Em cảm ơn, nhà em sẽ cân nhắc sau khi hỏi bác sĩ."
"Chỉ còn hôm nay giá ưu đãi."Áp lực thời gian khiến gia đình không kịp hỏi ai"Nếu phải quyết hôm nay thì nhà em xin thôi."

Để ý câu hỏi lại ở cột cuối đều đưa bác sĩ điều trị vào cuộc hoặc kéo dài thời gian quyết định. Người bán ngay thẳng sẽ không ngại cả hai điều đó. Người chỉ muốn bán nhanh thì sẽ tìm cách gạt bác sĩ ra hoặc thúc bạn quyết ngay.

Các bước khi được mời mua

Dù lời mời đến từ ai, giữ đúng thứ tự dưới đây giúp gia đình không phải hối hận về sau.

  1. Chưa trả tiền, chưa đặt cọc, chưa ký gì. Kể cả khi người bán nói giữ hàng, kể cả khi họ hàng đã hứa giúp.
  2. Xin thông tin sản phẩm. Chụp ảnh hộp, chụp hai mặt bao bì, ghi tên người giới thiệu và nơi bán. Nếu người bán không cho chụp, đó đã là một câu trả lời.
  3. Mang thông tin tới bác sĩ điều trị. Không hỏi bác sĩ nơi khác, không hỏi người bán. Bác sĩ đang điều trị biết người bệnh đang dùng thuốc gì, chức năng gan thận thế nào, đang ở giai đoạn nào của phác đồ.
  4. Hỏi thêm dược sĩ của khoa hoặc bệnh viện nếu có. Dược sĩ lâm sàng có thể giúp xem về tương tác với thuốc đang dùng.
  5. Bàn với cả nhà dựa trên câu trả lời của bác sĩ. Không quyết định theo người nói to nhất hay người góp tiền nhiều nhất.

Nếu bác sĩ nói chưa nên dùng thêm gì trong giai đoạn này, hãy tin vào điều đó. Nếu bác sĩ không phản đối, vẫn hỏi rõ cần theo dõi gì và báo lại cho bác sĩ khi người bệnh bắt đầu dùng. Trong mọi trường hợp, không ngừng hay giảm thuốc điều trị vì đã có thứ khác thay.

Khi họ hàng thúc mua và gia đình bất đồng

Hiểu rằng họ cũng đang lo. Người cô, người chú gửi tiền nhờ mua "thuốc quý" thường làm vì thương. Đừng đáp lại bằng câu "mọi người tin bậy". Hãy nói: "Con cảm ơn cô, để con hỏi bác sĩ của bố rồi con báo cô ngay."

Cử một người làm đầu mối hỏi bác sĩ. Mỗi người hỏi một nơi sẽ ra mỗi người một ý. Một người đi cùng người bệnh trong các buổi khám nên là người hỏi và ghi lại lời bác sĩ.

Ghi lời bác sĩ ra giấy và chia sẻ cho cả nhà. Khi họ hàng đọc được chính lời bác sĩ, tranh luận thường dịu đi nhiều.

Đừng để người bệnh phải đứng giữa. Người bệnh đang mệt, nghe con cháu cãi nhau về chuyện mua thuốc chỉ thêm nặng lòng. Bàn với nhau ở ngoài phòng bệnh.

Nếu đã lỡ mua, đừng trách. Giữ hộp, giữ hoá đơn, mang hỏi bác sĩ trước khi cho người bệnh dùng. Lỡ mua không phải là lỗi, cho dùng khi chưa hỏi mới là điều cần tránh.

Câu hỏi nên mang tới bác sĩ điều trị

Bác sĩ điều trị bệnh nặng thường rất bận, buổi trao đổi có khi chỉ vài phút. Viết sẵn câu hỏi ra giấy, kèm ảnh hộp sản phẩm, để không quên điều quan trọng:

  • "Có người giới thiệu cho bố cháu sản phẩm này, trong giai đoạn điều trị hiện nay bố cháu có nên dùng thêm gì không ạ?"
  • "Sản phẩm này có thể ảnh hưởng tới thuốc bố cháu đang dùng, hoặc tới các xét nghiệm theo dõi không ạ?"
  • "Nếu chưa nên dùng, khi nào thì gia đình có thể hỏi lại?"
  • "Trong giai đoạn này, ăn uống thế nào là phù hợp với bố cháu?"
  • "Những dấu hiệu nào ở nhà thì gia đình phải báo bác sĩ ngay?"

Ghi lại câu trả lời ngay tại chỗ, có thể xin phép ghi âm nếu bác sĩ đồng ý. Đừng hỏi bác sĩ bằng câu "Uống cái này có khỏi không?" vì câu đó đặt bác sĩ vào thế phải tranh luận với một lời quảng cáo. Hỏi về sự an toàn với chính người bệnh thì bác sĩ trả lời được rõ ràng hơn nhiều. Nếu bác sĩ đề nghị gặp dược sĩ lâm sàng của bệnh viện, hãy đi ngay trong ngày, mang theo hộp sản phẩm và danh sách thuốc đang dùng.

Gia đình có thể làm gì thay cho việc mua thêm

Phần lớn sự thôi thúc mua "thuốc quý" đến từ cảm giác bất lực: gia đình muốn làm một điều gì đó cho người bệnh. Có rất nhiều việc thiết thực hơn mà bác sĩ, điều dưỡng sẽ vui lòng hướng dẫn: hỏi chế độ ăn phù hợp với giai đoạn điều trị, học cách chăm sóc tại nhà, theo dõi các dấu hiệu cần báo bác sĩ, sắp xếp người thay phiên trông để người chăm chính được nghỉ.

Hỏi thẳng bác sĩ một câu: "Gia đình có thể làm gì để hỗ trợ bố cháu tốt nhất trong giai đoạn này?" Câu trả lời thường là những việc nhỏ như ăn uống, giấc ngủ, đi lại, tinh thần, nhưng chính những việc đó giúp người bệnh chịu đựng điều trị tốt hơn. Nhiều bệnh viện có tổ tư vấn dinh dưỡng, tâm lý hoặc chăm sóc giảm nhẹ; hỏi xem nơi người thân điều trị có không. Một người con ngồi cạnh, đọc báo cho bố nghe, đút từng thìa cháo, là thứ không sản phẩm nào thay được.

Cũng đừng quên người chăm chính. Người con, người vợ ngày đêm bên giường bệnh thường là người dễ bị lời mời thuyết phục nhất, vì họ kiệt sức và muốn có một hy vọng. Cả nhà nên chia ca để người đó được ngủ, được ăn một bữa tử tế. Một người chăm đủ tỉnh táo sẽ hỏi bác sĩ đúng câu, nhớ đúng lời dặn, và đủ bình tĩnh để nói không với người chào hàng.

Khi nào báo bác sĩ hoặc đi cấp cứu ngay

Nếu người bệnh đã lỡ dùng một sản phẩm được mời mua và có một trong các dấu hiệu sau, hãy ngừng ngay, báo bác sĩ điều trị hoặc đưa đi cấp cứu, mang theo hộp sản phẩm:

  • Sốt cao, rét run, nhất là khi đang trong đợt điều trị làm giảm sức đề kháng.
  • Phát ban, ngứa, sưng mặt, khó thở.
  • Vàng da, vàng mắt, nước tiểu sẫm, đau bụng vùng gan.
  • Nôn nhiều, tiêu chảy nhiều, không ăn uống được.
  • Chảy máu bất thường, đi ngoài phân đen, bầm tím nhiều.
  • Lơ mơ, mệt lả, tiểu ít hơn hẳn.

Nói thật với bác sĩ người bệnh đã dùng gì, dùng từ khi nào, kể cả khi gia đình ngại vì đã không hỏi trước. Bác sĩ cần thông tin chính xác để xử lý, không phải để trách. Giấu đi chỉ làm việc chẩn đoán chậm lại và nguy hiểm hơn cho chính người thân của bạn.

Câu hỏi thường gặp

Người bệnh ung thư có được dùng thực phẩm chức năng không?

Đây là câu chỉ bác sĩ đang điều trị trả lời được cho từng người bệnh, vì còn phụ thuộc phác đồ, thuốc đang dùng và tình trạng gan thận. Gia đình nên mang thông tin sản phẩm tới bác sĩ trước khi cho dùng bất cứ thứ gì thêm.

Người lạ trong bệnh viện mời mua sản phẩm thì nên trả lời thế nào?

Một câu lịch sự và dứt khoát là đủ: "Nhà em chỉ dùng theo bác sĩ điều trị thôi, em cảm ơn." Không cần giải thích thêm, không cần cho số điện thoại, và báo với nhân viên khoa nếu bị làm phiền nhiều lần.

Sản phẩm có số công bố thì có dùng cho người bệnh nặng được không?

Số công bố cho biết sản phẩm đã làm thủ tục với cơ quan quản lý, không có nghĩa là hợp với mọi người bệnh. Người đang điều trị bệnh nặng vẫn cần bác sĩ điều trị đồng ý trước khi dùng.

Họ hàng đã gửi tiền mua sẵn thì gia đình nên làm gì?

Cảm ơn tấm lòng, giữ nguyên hộp và hoá đơn, mang hỏi bác sĩ điều trị trước khi cho người bệnh dùng. Sau đó báo lại cho họ hàng đúng lời bác sĩ, để không ai thấy bị phớt lờ.

Có nên ngừng hoá trị để dùng sản phẩm được giới thiệu là thay thế không?

Không tự ngừng hay giảm bất kỳ phần nào của phác đồ. Thực phẩm chức năng không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh. Nếu gia đình có băn khoăn về phác đồ, hãy hỏi thẳng bác sĩ điều trị.

Làm sao giúp người bệnh mà không cần mua thêm sản phẩm?

Hỏi bác sĩ, điều dưỡng về chế độ ăn, cách chăm sóc tại nhà, dấu hiệu cần báo, và thay phiên nhau ở bên người bệnh. Những việc này thiết thực và được chính đội ngũ điều trị hướng dẫn cho đúng giai đoạn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138