ChucNang.comChức Năng
Quảng cáo thổi phồng và chiêu bán

Báo cáo quảng cáo thực phẩm chức năng sai sự thật: chụp gì, gửi đâu, viết thế nào

Gặp quảng cáo hứa chữa khỏi, mạo danh bác sĩ, video ghép mặt: cách lưu bằng chứng, báo cáo trên nền tảng, phản ánh tới cơ quan quản lý và viết nội dung phản ánh cho gọn.

A Vietnamese woman in an off-white cardigan sits at a kitchen table writing in a small notebook beside a phone with a blank glowing screen, overhead shot, soft early morning light

Muốn báo cáo một quảng cáo thực phẩm chức năng sai sự thật, bạn cần ba việc theo thứ tự: lưu bằng chứng trước khi nó bị xoá (ảnh chụp, quay màn hình, tên trang, thời gian), báo cáo ngay trên nền tảng đang đăng, rồi nếu muốn đi xa hơn thì gửi phản ánh tới cơ quan quản lý an toàn thực phẩm thuộc Bộ Y tế hoặc Sở Y tế nơi mình ở. Phản ánh nên mô tả sự việc, không cần kết luận ai phạm luật.

Nhiều người thấy quảng cáo sai rồi chỉ bình luận chê, hoặc chia sẻ lại để cảnh báo, việc vô tình làm quảng cáo lan xa hơn. Bài này chỉ cách làm gọn, đúng chỗ, không tốn nhiều thời gian, và những gì không nên làm khi báo cáo. Nội dung là nguyên lý chung; thủ tục cụ thể, biểu mẫu, đầu mối tiếp nhận theo quy định hiện hành nên tra trên cổng thông tin chính thức hoặc hỏi Sở Y tế.

Những dạng quảng cáo đáng báo cáo

Không phải quảng cáo nào bạn không thích cũng là quảng cáo sai. Những dạng dưới đây thì rõ ràng đáng báo cáo.

  • Hứa chữa khỏi, dứt điểm, thay thuốc. Thực phẩm bảo vệ sức khoẻ không được quảng cáo như thuốc chữa bệnh.
  • Khuyên giảm hoặc bỏ thuốc điều trị, khuyên không cần đi khám. Đây là dạng có thể gây hại trực tiếp cho người tin.
  • Mạo danh bác sĩ, cơ sở y tế, đài truyền hình. Dùng hình ảnh, tên tuổi khi người đó hoặc đơn vị đó không hề liên quan.
  • Video ghép mặt, giả giọng người nổi tiếng. Đưa vào miệng người khác lời giới thiệu sản phẩm.
  • Thiếu câu khuyến cáo bắt buộc. Không có câu sản phẩm không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.
  • Nhắm vào người dễ bị tổn thương. Mời trẻ em dùng, hứa hẹn với người bệnh nặng, phụ nữ mang thai mà không có lời dặn hỏi bác sĩ.

Nếu bạn chỉ thấy quảng cáo phô trương, giá cao, nói quá về hương vị hay bao bì, đó là chuyện của người mua tự cân nhắc, không nhất thiết là quảng cáo sai. Dồn sức cho những dạng có thể làm người khác bỏ thuốc hay chậm đi khám.

Lưu bằng chứng trước khi báo cáo

Quảng cáo trên mạng có thể bị xoá trong vài giờ, nhất là khi bị nhiều người báo cáo. Vì vậy lưu trước, báo sau.

  1. Chụp màn hình toàn bộ quảng cáo. Gồm phần lời, hình ảnh, tên trang hoặc tài khoản đăng, và nếu được thì cả phần ngày giờ đăng.
  2. Quay màn hình với video và livestream. Quay đoạn có lời hứa hoặc hình ảnh mạo danh, để nguyên tiếng. Ghi lại phút thứ mấy có câu đáng chú ý.
  3. Ghi lại đường đi tới quảng cáo. Thấy ở đâu, tên trang, tên tài khoản, thời gian bạn thấy. Có thể sao chép địa chỉ trang để gửi kèm phản ánh, nhưng đừng bấm vào các đường dẫn mua hàng.
  4. Chụp thông tin sản phẩm nếu có. Tên sản phẩm, ảnh hộp, tên đơn vị phân phối nếu quảng cáo có ghi.
  5. Ghi chép ngắn trong sổ. Một dòng: ngày, giờ, nơi thấy, nội dung chính. Sổ giấy hoặc ghi chú điện thoại đều được, miễn là bạn không phải nhớ.
  6. Lưu tất cả vào một thư mục riêng. Đặt tên theo ngày cho dễ tìm khi cần gửi.

Không cần nhắn tin cho người bán để "lấy thêm bằng chứng", không cần giả vờ mua. Những gì công khai trên quảng cáo đã đủ để phản ánh.

Báo ở đâu và mỗi nơi xử lý gì

Mỗi kênh có vai trò khác nhau. Bạn có thể dùng một hoặc nhiều kênh, tuỳ mức độ của quảng cáo.

KênhPhù hợp khiKỳ vọng hợp lý
Nút báo cáo của nền tảngMọi quảng cáo sai, video mạo danhNhanh nhất; nền tảng có thể gỡ nội dung, nhưng trang có thể mọc lại dưới tên khác
Cơ quan quản lý an toàn thực phẩm thuộc Bộ Y tếQuảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khoẻ vi phạm, có tên sản phẩm cụ thểTiếp nhận phản ánh, xem xét theo thẩm quyền; tra cổng chính thức để biết cách gửi
Sở Y tế nơi bạn ởQuảng cáo hoặc hội thảo bán hàng diễn ra tại địa phươngĐầu mối gần nhất, có thể hướng dẫn nơi tiếp nhận phù hợp
Nơi bị mạo danhBệnh viện, bác sĩ, đài truyền hình bị dùng hình ảnhHọ có thể đăng cảnh báo, làm việc với nền tảng để gỡ
Hội bảo vệ người tiêu dùngBạn đã mua và bị thiệt hạiHỗ trợ, hướng dẫn người tiêu dùng; với vụ việc cụ thể nên hỏi thêm luật sư
UBND xã, phườngHội thảo, điểm bán hàng có dấu hiệu sai phạm tại địa phươngTiếp nhận phản ánh, phối hợp với cơ quan chức năng

Đừng kỳ vọng nhận được phản hồi ngay hay biết kết quả xử lý cụ thể. Phản ánh của bạn là một mảnh dữ liệu giúp cơ quan quản lý thấy được mức độ lan rộng của một quảng cáo.

Viết nội dung phản ánh cho gọn

Một phản ánh tốt không cần dài, không cần lời lẽ gay gắt, không cần kết luận ai vi phạm điều gì. Người tiếp nhận cần biết bạn thấy gì, ở đâu, khi nào, và vì sao bạn cho là đáng chú ý. Phần đánh giá vi phạm là việc của họ. Nên viết trong vài câu, đọc lại một lần, bỏ những chữ mang cảm xúc.

Một mẫu ngắn, ví dụ giả định: "Ngày 10, khoảng tám giờ tối, em thấy trên trang có tên như trong ảnh một đoạn quảng cáo sản phẩm có tên như trong ảnh kèm theo. Quảng cáo nói sản phẩm giúp người bệnh tiểu đường không cần dùng thuốc nữa, có hình ảnh một người mặc áo blouse tự giới thiệu là bác sĩ nhưng không ghi nơi làm việc. Em gửi kèm ảnh chụp màn hình và đoạn quay màn hình. Em đề nghị cơ quan xem xét."

Chỗ cần giữ: mô tả bằng lời của chính quảng cáo, không thêm thắt. Viết "quảng cáo nói sản phẩm giúp không cần dùng thuốc", đừng viết "bọn lừa đảo bán thuốc giả". Lời mô tả bình tĩnh dễ được xem xét hơn và không đặt bạn vào thế phải chứng minh những điều bạn chưa biết chắc. Để lại tên và cách liên lạc của mình nếu cơ quan tiếp nhận yêu cầu, theo hướng dẫn trên kênh chính thức. Giữ lại bản sao phản ánh đã gửi cùng ngày gửi, để khi cần gửi bổ sung bạn biết mình đã nói gì.

Những việc không nên làm khi báo cáo

Không chia sẻ lại quảng cáo để cảnh báo. Mỗi lượt chia sẻ, kể cả kèm lời chê, giúp quảng cáo lan xa hơn. Báo cáo và nhắn riêng cho người thân là đủ.

Không bêu tên, đăng thông tin cá nhân của người bán lên mạng. Việc này có thể khiến bạn gặp rắc rối pháp lý, và không giúp quảng cáo bị gỡ nhanh hơn. Để cơ quan có thẩm quyền xử lý.

Không giả làm khách để gài người bán. Bằng chứng công khai đã đủ. Nhắn tin, gọi điện qua lại chỉ làm lộ thông tin của bạn và tốn thời gian.

Không tranh cãi trong phần bình luận. Người bán có thể xoá bình luận của bạn trong vài giây, và bạn trở thành mục tiêu của các tài khoản ảo.

Không gửi phản ánh trùng lặp hàng loạt. Một phản ánh rõ ràng, đủ bằng chứng có giá trị hơn mười tin nhắn giống nhau.

Câu tự hỏi và câu nói với người thân

Báo cáo không phải là việc của người có chuyên môn. Người mua bình thường, người con lo cho cha mẹ, người hàng xóm thấy hội thảo bán hàng ở đầu ngõ đều có thể làm. Một phản ánh có ảnh, có thời gian, có nơi thấy là đủ để người tiếp nhận bắt đầu xem xét.

Trước khi báo cáo, tự hỏi: "Mình đã lưu đủ bằng chứng chưa, có ảnh, có tên trang, có thời gian chưa? Mình đang mô tả điều quảng cáo nói, hay điều mình đoán về người bán?" Hai câu này giúp phản ánh của bạn gọn và đúng trọng tâm.

Khi người thân gửi cho bạn một quảng cáo đáng ngờ, thay vì chỉ trả lời "đừng tin", có thể đề nghị: "Bố gửi con cái này là đúng rồi. Con lưu lại rồi báo cáo nó, bố đừng bấm vào mua nhé." Cha mẹ được ghi nhận là đã cảnh giác, và lần sau sẽ tiếp tục gửi cho bạn trước khi mua.

Khi được người bán liên lạc lại sau khi bạn bình luận hay báo cáo, câu từ chối mẫu: "Em không có gì cần trao đổi thêm, anh chị đừng liên lạc lại." Không cần nói mình đã báo cáo hay chưa, không cần tranh luận. Chặn số hoặc tài khoản nếu bị làm phiền tiếp.

Khi nào cần đi khám ngay hoặc hỏi bác sĩ, dược sĩ

Nếu bạn báo cáo một quảng cáo vì người nhà đã mua và dùng sản phẩm đó, việc chăm sóc người nhà đi trước việc báo cáo. Ngưng dùng sản phẩm, giữ lại hộp, và đi khám ngay khi có: phát ban, ngứa lan rộng, sưng môi mặt, khó thở, tim đập nhanh, đau ngực, vàng da vàng mắt, nước tiểu sẫm, nôn, tiêu chảy kéo dài, đau bụng dữ dội, chóng mặt, lơ mơ.

Nếu người nhà đã giảm hoặc ngưng thuốc điều trị vì tin quảng cáo, liên hệ bác sĩ điều trị ngay, kể thật đã ngưng từ hôm nào. Người dùng thuốc huyết áp, tiểu đường, tim mạch, thuốc chống đông máu cần được bác sĩ xem sớm.

Khi có phản ứng bất thường nghi do sản phẩm, kể rõ với bác sĩ và hỏi về việc ghi nhận phản ứng có hại. Thông tin này, cùng phản ánh về quảng cáo, giúp cơ quan quản lý có thêm căn cứ. Với thiệt hại tiền bạc hay sức khoẻ cần đòi quyền lợi, cần tư vấn pháp lý cho trường hợp của mình thì hỏi luật sư trên AI Cố Vấn.

Câu hỏi thường gặp

Thấy quảng cáo thực phẩm chức năng sai sự thật thì báo ở đâu?

Nhanh nhất là dùng nút báo cáo của nền tảng đang đăng. Nếu muốn phản ánh chính thức, gửi tới cơ quan quản lý an toàn thực phẩm thuộc Bộ Y tế hoặc Sở Y tế nơi bạn ở; cách gửi cụ thể tra trên cổng thông tin chính thức.

Cần lưu những bằng chứng gì khi báo cáo quảng cáo sai?

Chụp màn hình toàn bộ quảng cáo, quay màn hình với video hoặc livestream, ghi tên trang, tài khoản, thời gian bạn thấy và ảnh sản phẩm nếu có. Lưu tất cả vào một thư mục riêng trước khi báo cáo.

Có cần chứng minh người bán vi phạm luật mới được phản ánh không?

Không. Bạn chỉ cần mô tả trung thực điều quảng cáo nói, ở đâu, khi nào, kèm bằng chứng. Việc đánh giá có vi phạm hay không là việc của cơ quan có thẩm quyền.

Có nên chia sẻ quảng cáo sai lên mạng để cảnh báo mọi người không?

Không nên. Chia sẻ lại, kể cả kèm lời cảnh báo, làm quảng cáo lan xa hơn. Báo cáo với nền tảng, phản ánh tới cơ quan quản lý và nhắn riêng cho người thân là cách hiệu quả hơn.

Báo cáo rồi mà quảng cáo vẫn còn thì làm gì?

Quảng cáo có thể được gỡ chậm, hoặc gỡ rồi lại mọc dưới tên trang khác. Bạn có thể gửi thêm phản ánh tới cơ quan quản lý kèm bằng chứng, và nếu bị mạo danh đơn vị nào thì báo cho đơn vị đó.

Báo cáo quảng cáo có làm lộ thông tin của mình cho người bán không?

Báo cáo qua nút của nền tảng thường không gửi tên bạn cho người đăng. Phản ánh tới cơ quan quản lý có thể cần thông tin liên lạc của bạn theo hướng dẫn tiếp nhận; tra kênh chính thức để biết rõ cách xử lý thông tin.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138